Chỉ cần một cú nhấp chuột, một dòng trạng thái bịa đặt, xuyên tạc có thể chạm tới hàng nghìn, hàng vạn người dùng mạng xã hội chỉ sau vài phút. Trong khi đó, để có một bài viết phản bác đủ sức thuyết phục, có căn cứ khoa học, thường phải mất hàng giờ, thậm chí hàng ngày mới hoàn thành. Cuộc đua không cân sức ấy đang đặt ra yêu cầu cấp thiết: phải đưa sự thật đến trước tin giả. Đây cũng chính là tinh thần mà tỉnh Hưng Yên đang kiên trì theo đuổi trong xây dựng "lá chắn" bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Tin giả - "loại virus" của thời đại số

Không gian mạng ngày nay đã trở thành một "mặt trận" thực sự, nơi ranh giới giữa thông tin thật và giả, giữa xây dựng và phá hoại nhiều khi chỉ cách nhau một cái nhấn nút chia sẻ. Sự phát triển như vũ bão của internet, mạng xã hội, các nền tảng chia sẻ video ngắn đã kéo theo một hệ quả tất yếu: khối lượng thông tin mà mỗi người tiếp nhận mỗi ngày tăng lên gấp bội, trong khi khả năng chọn lọc, kiểm chứng lại không theo kịp. Chính khoảng trống ấy đã trở thành mảnh đất màu mỡ để tin giả, thông tin xấu độc sinh sôi.

Lợi dụng đặc tính lan truyền nhanh, khó kiểm soát của mạng xã hội, các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị không ngừng tán phát thông tin xấu độc, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; cổ xúy "diễn biến hòa bình", kích động "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ; bôi nhọ uy tín cán bộ, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Điều đáng lo ngại là những thông tin ấy thường được ngụy trang tinh vi dưới vỏ bọc "phản biện xã hội", "tự do ngôn luận", đánh trúng tâm lý tò mò, bức xúc nhất thời của một bộ phận người dân, khiến không ít người thiếu tỉnh táo dễ dàng tin theo, chia sẻ mà không kiểm chứng. Nếu không được nhận diện, ngăn chặn kịp thời, những "loại virus" tư tưởng này hoàn toàn có thể âm thầm bào mòn niềm tin của Nhân dân vào Đảng, vào chế độ; gieo rắc hoài nghi, chia rẽ giữa các thế hệ, giữa các tầng lớp Nhân dân; về lâu dài, đây chính là một trong những nguy cơ đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong của chế độ, nếu công tác phòng ngừa, đấu tranh không được tiến hành thường xuyên, kiên trì và bài bản.

Muôn hình vạn trạng những chiêu trò chống phá

Càng đi sâu vào thực tiễn, càng thấy rõ sự tinh vi, xảo quyệt trong phương thức, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch. Ở cấp độ vĩ mô, chúng xuyên tạc lịch sử, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, phủ nhận con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, xuyên tạc nền tảng tư tưởng là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; rêu rao luận điệu "đa nguyên, đa đảng". Ở cấp độ cụ thể hơn, chúng lại chọn cách len lỏi vào những vấn đề dân sinh bức xúc: đất đai, môi trường, giải phóng mặt bằng, sắp xếp tổ chức bộ máy... Từ một sự việc có thật nhưng đơn lẻ, cục bộ, chúng thổi phồng, suy diễn, quy chụp thành bản chất của cả hệ thống, cả chế độ, nhằm gây hoang mang, kích động tâm lý bất mãn trong một bộ phận Nhân dân.

Đáng chú ý, cùng với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ deepfake, thủ đoạn chống phá ngày càng biến hóa khó lường. Hình ảnh, giọng nói của lãnh đạo Đảng, Nhà nước có thể bị cắt ghép, giả mạo tinh vi để gán cho những phát ngôn không có thật; các trang mạng, tài khoản mạo danh cơ quan báo chí, cơ quan công quyền được lập ra hàng loạt để phát tán tin giả, khiến người dân bình thường rất khó phân biệt thật - giả nếu không được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng nhận diện.

"Đưa sự thật đến trước" - cuộc đua với thời gian

Trong truyền thông hiện đại, có một quy luật gần như bất biến: thông tin nào đến trước, thông tin đó thường chiếm được vị trí trong nhận thức của công chúng trước, và rất khó bị thay thế hoàn toàn ngay cả khi sau đó có thông tin chính xác hơn xuất hiện. Đây chính là lý do vì sao công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể chỉ dừng lại ở việc "chống" - tức là phát hiện, gỡ bỏ, xử lý thông tin sai sau khi nó đã lan truyền - mà quan trọng hơn, phải chủ động "xây": chủ động cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, minh bạch ngay khi sự việc vừa phát sinh, không để khoảng trống thông tin bị tin giả lấp đầy trước. Nói cách khác, thay vì chạy theo để dập tắt từng đám cháy nhỏ do tin giả gây ra, cách làm bền vững hơn là chủ động thắp sáng sự thật trước khi bóng tối của tin giả kịp lan tới.

Nghị quyết 35 - "kim chỉ nam" cho cuộc đấu tranh trên không gian mạng

Nhận thức rõ tính chất hệ trọng, lâu dài của nhiệm vụ này, ngày 22/10/2018, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 35-NQ/TW về "Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới", xác định đây là một nội dung cơ bản, hệ trọng, sống còn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân. Tinh thần cốt lõi của Nghị quyết được đúc kết trong phương châm kết hợp chặt chẽ giữa "xây" và "chống", trong đó "xây" là cơ bản, chiến lược, lâu dài, "chống" là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách, thường xuyên; "lấy cái đẹp dẹp cái xấu", lấy thông tin tích cực đẩy lùi thông tin tiêu cực. Đây chính là kim chỉ nam để các địa phương, trong đó có Hưng Yên, cụ thể hóa thành những cách làm phù hợp với thực tiễn của mình.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, khi cả nước đang tập trung học tập, quán triệt và đưa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hưng Yên lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 vào cuộc sống, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng càng đòi hỏi sự chủ động, sáng tạo hơn nữa. Bởi lẽ, mỗi khi có chủ trương lớn được ban hành, mỗi khi bộ máy hệ thống chính trị có sự sắp xếp, đổi mới, cũng chính là lúc các thế lực thù địch, cơ hội chính trị lợi dụng để xuyên tạc, kích động, gây hoài nghi trong một bộ phận cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Càng trong giai đoạn chuyển động, việc giữ vững "trận địa" tư tưởng càng cần được coi là nhiệm vụ thường xuyên, không thể lơ là dù chỉ một khoảnh khắc.

Hưng Yên: xây dựng "lá chắn" đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở

Trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng được đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Ban Chỉ đạo 35 tỉnh, với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị: từ Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, Ban Tổ chức Tỉnh ủy, các cơ quan báo chí, xuất bản, đến Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, các đảng ủy trực thuộc Tỉnh ủy và đảng ủy các xã, phường. Mô hình tổ chức được xây dựng theo hướng "chân rết" từ tỉnh xuống cơ sở, bảo đảm không có "vùng trũng" thông tin, không có địa bàn nào bị bỏ trống trong công tác nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội.

Việc nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội, phát hiện, xử lý thông tin xấu độc được duy trì thường xuyên, liên tục, không để "khoảng trống" cho các luận điệu xuyên tạc len lỏi. Cùng với đó, tỉnh chú trọng phát huy vai trò của phong trào viết, sáng tác các tác phẩm báo chí, văn học nghệ thuật về xây dựng Đảng, coi đây là một kênh "xây" hiệu quả: mỗi tác phẩm là một lát cắt phản ánh sinh động kết quả xây dựng Đảng, những mô hình hay, cách làm sáng tạo ở cơ sở, qua đó lan tỏa thông tin tích cực, củng cố niềm tin của Nhân dân. Điểm đáng chú ý trong cách tổ chức của tỉnh là sự phân công, phối hợp rõ ràng, không để nhiệm vụ dồn lên vai một cơ quan đơn lẻ: cơ quan tham mưu về công tác tư tưởng giữ vai trò nòng cốt, chủ trì; các cơ quan liên quan như tổ chức xây dựng Đảng, văn phòng cấp ủy, cơ quan quản lý văn hóa - thông tin, cơ quan báo chí, phát thanh - truyền hình của tỉnh cùng vào cuộc, mỗi cơ quan đảm nhận một phần việc cụ thể. Các ban, sở, ngành, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, các đảng ủy trực thuộc Tỉnh ủy và đảng ủy các xã, phường đều được giao nhiệm vụ, chỉ tiêu cụ thể trong công tác tuyên truyền, viết bài hưởng ứng.

Song song với "xây", công tác "chống" cũng được tỉnh triển khai bài bản hơn: đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên từ tỉnh đến cơ sở thường xuyên được tập huấn, trang bị kỹ năng nhận diện, đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng; hệ thống thông tin cơ sở - từ đài truyền thanh xã, phường đến cổng, trang thông tin điện tử của các cơ quan, đơn vị - được chỉ đạo bám sát định hướng, kịp thời cung cấp thông tin chính thống ngay khi có vấn đề phát sinh trong dư luận. Việc phối hợp giữa cơ quan tuyên giáo với lực lượng công an, quân sự địa phương trong nắm bắt, xử lý các trường hợp đăng tải, phát tán thông tin sai sự thật, vi phạm pháp luật trên không gian mạng cũng được tăng cường, bảo đảm xử lý nghiêm minh, đúng quy định.

Công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của tỉnh cũng từng bước được đổi mới theo hướng gắn lý luận với thực tiễn đấu tranh tư tưởng: bên cạnh các chuyên đề kinh điển về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nhiều nội dung bổ trợ về kỹ năng nhận diện thông tin xấu độc, phương pháp lập luận phản bác có căn cứ khoa học được lồng ghép vào chương trình giảng dạy, giúp mỗi học viên sau khi tốt nghiệp trở về cơ sở đều có thể trở thành một "chiến sĩ" thực thụ trên mặt trận tư tưởng.

Chuyển đổi số - "vũ khí" mới trên trận địa không tiếng súng

Nếu như trước đây, cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chủ yếu dựa vào các bài viết, hội thảo, tọa đàm mang tính hàn lâm, thì trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, "chiến trường" đã dịch chuyển gần như hoàn toàn lên không gian mạng - nơi mỗi chiếc điện thoại thông minh đều có thể trở thành một "tòa soạn" thu nhỏ. Điều đó đòi hỏi cách làm truyền thông chính thống cũng phải thay đổi tương ứng: ngắn gọn hơn, trực quan hơn, tốc độ nhanh hơn. Thực tế cho thấy, việc phát huy vai trò của các trang thông tin điện tử, fanpage chính thống của cơ quan, đơn vị, đoàn thể, kết hợp với đội ngũ cộng tác viên trẻ, am hiểu công nghệ, đã giúp thông tin tích cực tiếp cận nhanh hơn, gần gũi hơn với đông đảo người dân, nhất là giới trẻ - nhóm đối tượng vừa dễ bị tác động bởi tin giả, vừa có khả năng lan tỏa thông tin nhanh nhất nếu được định hướng đúng.

Đây cũng là hướng đi mà tỉnh Hưng Yên đang từng bước chú trọng, gắn công tác tuyên truyền truyền thống với việc khai thác hiệu quả các nền tảng số. Việc ứng dụng công nghệ trong theo dõi, phân tích xu hướng dư luận trên không gian mạng giúp các cơ quan chức năng phát hiện sớm những vấn đề "nóng", những luồng thông tin bất thường đang có dấu hiệu lan truyền, từ đó chủ động xây dựng phương án tuyên truyền, phản bác kịp thời, thay vì bị động chạy theo sau khi sự việc đã lan rộng. Đồng thời, việc số hóa nguồn tư liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về các luận cứ đấu tranh cũng giúp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị nội dung mỗi khi cần lên tiếng, để "lá chắn" tư tưởng không chỉ vững chắc mà còn đủ nhanh nhạy trước một môi trường thông tin luôn biến động từng giờ, từng phút.

Mỗi cán bộ, đảng viên - một "lá chắn" từ gốc

Công nghệ có thể giúp phát hiện, gỡ bỏ một bài viết xấu độc trong tích tắc, nhưng điều quyết định sự vững vàng lâu dài của "trận địa" tư tưởng vẫn là bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng của mỗi cán bộ, đảng viên. Chính vì vậy, cùng với các giải pháp về tổ chức, truyền thông, nhiều cấp ủy, tổ chức đảng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên đã gắn công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng với việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, coi trọng tự phê bình và phê bình, kịp thời nắm bắt tư tưởng, tâm tư của đảng viên, động viên mỗi người nêu gương, chủ động chia sẻ, lan tỏa thông tin tích cực trên chính trang mạng xã hội cá nhân của mình. Một cán bộ, đảng viên vững vàng về tư tưởng, gương mẫu trong lối sống, khi chia sẻ một bài viết đúng, tích cực trên mạng xã hội, cũng chính là đang góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng - dù họ không phải là nhà báo, không phải là báo cáo viên chuyên trách. Ngược lại, nếu một cán bộ, đảng viên thiếu bản lĩnh, dao động trước những thông tin trái chiều, tác hại gây ra nhiều khi còn lớn hơn cả một bài viết xuyên tạc của thế lực thù địch, bởi nó xuất phát từ chính nội bộ, dễ khiến quần chúng Nhân dân hoang mang, dao động theo.

Nhân lên hàng nghìn "lá chắn" nhỏ như vậy ở khắp các thôn, xóm, tổ dân phố, cơ quan, đơn vị, chính là cách để sự thật luôn có mặt kịp thời, đến gần dân hơn bất cứ kênh truyền thông đại chúng nào. Đây cũng chính là bài học kinh nghiệm quý mà thực tiễn công tác xây dựng Đảng ở Hưng Yên cũng như nhiều địa phương khác trong cả nước đã và đang chứng minh: sức mạnh của "thế trận lòng dân" không nằm ở một vài cơ quan chuyên trách, mà nằm ở niềm tin, bản lĩnh của từng cán bộ, đảng viên và từng người dân.

Những khoảng trống cần lấp đầy

Bên cạnh những kết quả tích cực, nhìn thẳng vào thực tế, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ở cơ sở hiện nay vẫn còn không ít khó khăn, hạn chế cần sớm được khắc phục. Ở một số nơi, việc nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội vẫn còn mang tính hình thức, chưa thực sự chủ động, nhiều khi chỉ phát hiện vấn đề khi thông tin đã lan truyền rộng, gây khó khăn cho công tác xử lý, định hướng. Đội ngũ làm công tác tuyên truyền, đấu tranh phản bác ở cơ sở, nhất là cấp xã, phường, nhiều nơi còn mỏng, phải kiêm nhiệm nhiều việc, trong khi yêu cầu công việc ngày càng đòi hỏi cao hơn cả về bản lĩnh chính trị, kỹ năng viết, lẫn khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, mạng xã hội.

Một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lớn tuổi, còn e ngại, lúng túng khi tiếp cận các nền tảng số, dẫn đến việc chậm chân hơn so với tốc độ lan truyền chóng mặt của tin giả. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các lực lượng, các cơ quan, đơn vị trong cung cấp, chia sẻ thông tin, dữ liệu phục vụ công tác đấu tranh, phản bác đôi khi còn thiếu đồng bộ, chưa thực sự kịp thời. Đây là những "khoảng trống" mà nếu không sớm được nhận diện, khắc phục, sẽ tiếp tục là kẽ hở để tin giả, thông tin xấu độc lợi dụng.

Giải pháp cho chặng đường phía trước

Để tiếp tục củng cố vững chắc "lá chắn" bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời gian tới, trước hết, cần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu các cấp, xác định đây là nhiệm vụ chính trị thường xuyên; đồng thời kiện toàn, nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác tư tưởng, tuyên truyền ở cơ sở, thường xuyên tập huấn, cập nhật kỹ năng nhận diện tin giả, kỹ năng công nghệ trong theo dõi, xử lý thông tin trên không gian mạng.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh xây dựng, chia sẻ nguồn cơ sở dữ liệu, tư liệu chính luận dùng chung giữa các cơ quan, đơn vị; có cơ chế phối hợp chặt chẽ, thường xuyên hơn giữa cơ quan tuyên giáo với lực lượng công an, các cơ quan báo chí, truyền thông và các tổ chức chính trị - xã hội trong nắm bắt, xử lý thông tin, bảo đảm phản ứng nhanh, kịp thời, đồng bộ ngay khi phát sinh tình huống.

Và có lẽ là điều căn bản nhất, cần tiếp tục chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên thực sự trong sạch, vững mạnh, gương mẫu, gần dân, sát dân, giải quyết thấu đáo những bức xúc, kiến nghị chính đáng của Nhân dân ngay từ cơ sở. Bởi suy cho cùng, không có "lá chắn" công nghệ hay tổ chức nào có thể thay thế được niềm tin thực chất của Nhân dân vào một đội ngũ cán bộ, đảng viên liêm chính, tận tụy, hết lòng vì dân. Khi niềm tin ấy được củng cố từ gốc, mọi luận điệu xuyên tạc, dù tinh vi đến đâu, cũng khó có thể tìm được chỗ đứng.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch chưa bao giờ là nhiệm vụ của riêng một cơ quan, đơn vị nào, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và mỗi người dân. Với cách làm bài bản, kết hợp chặt chẽ giữa "xây" và "chống", giữa truyền thông chính thống và sức mạnh của mỗi cán bộ, đảng viên ở cơ sở, tỉnh Hưng Yên đang từng bước dựng lên một "lá chắn" nhiều lớp, đủ sức đề kháng trước sự tấn công của tin giả, thông tin xấu độc. Con đường phía trước chắc chắn còn nhiều thách thức, khi công nghệ ngày càng phát triển, thủ đoạn chống phá ngày càng tinh vi, khó lường hơn. Nhưng với sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, với bản lĩnh, niềm tin được hun đúc từ mỗi cán bộ, đảng viên và người dân, tin rằng "lá chắn" bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên mảnh đất quê hương Phố Hiến sẽ ngày càng được củng cố vững chắc hơn - để sự thật luôn đến sớm hơn, đến gần dân hơn, và tin giả mãi mãi không có chỗ đứng.