Tháng 5 về trời hạ bừng sắc nắng, nhắc chúng ta nhớ đến ngày mà “Dân tộc ta, non sông, đất nước ta đã sinh ra Hồ Chủ tịch, người anh hùng dân tộc vĩ đại, và chính Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta, Nhân dân ta và non sông đất nước ta” (1). Sự vĩ đại của một vị lãnh tụ giản dị với “áo nâu túi vải” và “đôi dép cũ mòn quai gót”, Bác “vẫn thường đi giữa thế gian” (2) mà chúng ta không thể tìm thấy con người thứ hai trên thế giới. Đúng vậy! Theo các nguồn sử liệu, trong 30 năm bôn ba nước ngoài tìm đường cứu nước (1911-1941), Bác đã làm việc, học tập và hoạt động cách mạng ở 28 quốc gia thuộc 3 đại dương (Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương, Đại Tây Dương), 4 châu lục (Châu Á, Châu Âu, Châu Phi, Châu Mỹ). Hành trình đó thể hiện quyết tâm, ý chí và nghị lực phi thường của Người trong việc tìm kiếm con đường cứu nước, giải phóng dân tộc. Chưa dừng ở đó, sự vĩ đại của Hồ Chí Minh còn ẩn chứa trong nỗi niềm đau đáu vì dân, vì nước, vì hễ còn “Một ngày mà Tổ quốc chưa thống nhất, đồng bào còn chịu khổ, là một ngày tôi ăn không ngon, ngủ không yên”(3). Do đó, từ khi rời Chiến khu Việt Bắc về Thủ đô Hà Nội (tháng 10/1954) cho đến tháng 8/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đi thực tế, thăm các địa phương, cơ sở trên cả nước tổng cộng 923 lần. Trong số đó, tỉnh Hưng Yên vinh dự được Bác về thăm 10 lần và tỉnh Thái Bình cũng có 5 lần được đón Người về thăm. Điều thú vị là cùng trong ngày 10/01/1946, Bác đã về cả hai tỉnh lần đầu tiên, còn những lần sau không trùng nhau. Đó là sau sự kiện tháng 8/1945, Nhân dân các tỉnh hạ lưu sông Hồng không chỉ bị kiệt quệ bởi “giặc đói” mà còn khốn đốn vì “giặc lụt”, khoảng 15 giờ chiều ngày 10/1/1946, sau khi thăm và nói chuyện với cán bộ và Nhân dân Hưng Yên, Hồ Chí Minh đã cùng phái đoàn Chính phủ sang thăm đê đìa Hưng Nhân (Thái Bình) bị vỡ, động viên đồng bào đắp đê chống lụt. Sở dĩ Bác dành sự quan tâm đặc biệt cho hai tỉnh này vì đây là những địa phương trọng điểm về sản xuất nông nghiệp của vùng đồng bằng sông Hồng. Tăng gia sản xuất để cứu đói, giữ đê phòng lụt bảo vệ hoa màu và cuộc sống bình yên của người dân là mối quan tâm sâu sắc của Người. Cho nên, đại đa số các lần Bác về thăm hai tỉnh đều chủ yếu để khích lệ, động viên Nhân dân thực hiện tốt phong trào phòng lụt hoặc chống hạn. Như với tỉnh Hưng Yên có đến 8/10 lần Bác về thăm đều quan tâm đến công tác thủy lợi. Bác dạy rằng: “Muốn sản xuất tốt, phải chú ý đến nước”. Người rất tâm đắc với kinh nghiệm dân gian:“Nhất nước, nhị phân, tam cần, tứ giống”, “Nước lụt thì lút cả làng/Muốn cho khỏi lụt, thiếp chàng cùng lo”. Theo Bác, đối với nền nông nghiệp lúa nước, thiếu nước sẽ dẫn đến hạn hán, quá nhiều nước sẽ gây lũ lụt. Điều độ thủy lợi giúp thâm canh, tăng vụ, nâng cao năng suất, đảm bảo lương thực, từ đó nâng cao đời sống, thu nhập cho người nông dân. Thủy lợi cũng không chỉ là vấn đề tưới tiêu mà còn là cải tạo khí hậu, bảo vệ môi trường, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, bền vững. Người quan niệm: "Làm thủy lợi thì phải khó nhọc trong vài năm để được sung sướng muôn đời". Bác vui mừng vì mỗi lần về thăm đều thấy hai tỉnh có nhiều tiến bộ, như ở Hưng Yên người dân đã đồng lòng đắp đê, làm mương, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, biến vùng đất khó khăn thành nơi trù phú, quan tâm xây dựng đời sống văn hóa mới và giảm đói, xóa nghèo. Năm 1966, giữa lúc chiến tranh ác liệt do đế quốc Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc, Bác về thăm và khen ngợi Thái Bình tuy là tỉnh có nhiều người chết đói nhất trong nạn đói năm 1945 mà gần 20 năm sau đã trở thành tỉnh đầu tiên đạt 5 tấn thóc/1 ha. Bác còn dặn dò cán bộ, đảng viên và Nhân dân các địa phương phải quyết tâm xóa bỏ hủ tục lạc hậu, ăn ở vệ sinh để phòng dịch bệnh, giữ gìn sức khỏe; quan tâm đến các đối tượng yếu thế như phụ nữ, người già, trẻ em.vv..

Tấm lòng Hồ Chủ tịch dành cho Hưng Yên và Thái Bình luôn bao la, rộng mở, chân tình, sâu đậm, cũng như tình cảm mà Đảng bộ và Nhân dân hai tỉnh đã dành cho Người, tâm niệm sẽ luôn khắc ghi sâu sắc để xây dựng, phát triển địa phương trở thành tỉnh “gương mẫu về mọi mặt” (4). Và như một mối nhân duyên, hay vì ý Bác, ý Đảng hòa quyện với lòng dân, ngày 01/7/2025, hai tỉnh Hưng Yên và Thái Bình đã chính thức “về chung một nhà” để tiếp tục thực hiện thắng lợi di nguyện thiêng liêng đó của Người. Tỉnh Hưng Yên mới từ đây bước vào một chặng đường mới với nhiều thuận lợi, thời cơ nhưng cũng không ít khó khăn, thử thách. Tuy nhiên, không có cuộc cách mạng nào không hao tốn mồ hôi, công sức; không có thành công nào lại “trải bước trên hoa hồng”. Như Bác đã dạy: “gian khổ phải gắng vượt lên, muốn ăn quả phải trồng cây” (5), qua ngày “khổ tận” ắt sẽ đến ngày “cam lai”. Nhờ sự năng động, sáng tạo của các cấp lãnh đạo, sự hưởng ứng tích cực, nhiệt tình của cán bộ, đảng viên và Nhân dân, các địa phương đã “phát huy sức mạnh nội lực, tranh thủ ngoại lực” để vượt khó vươn lên, đạt được những thành tựu khả quan. Qua 40 năm đổi mới, Hưng Yên ngày nay đã “trở thành trung tâm công nghiệp, thương mại và dịch vụ năng động của đồng bằng sông Hồng” (6).“Kinh tế tăng trưởng nhanh, bền vững hơn (tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2021-2024 đạt 9,17%/năm, cao hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân chung của cả nước - 6,3/năm) (7); năm 2025, GRDP tăng 8,78%, quy mô nền kinh tế đạt hơn 166 nghìn tỷ đồng, thuộc nhóm 10 địa phương có tốc độ tăng trưởng cao nhất cả nước. Năm 2024, tỉnh thu hút gần 4 tỷ USD vốn đầu tư, cao nhất từ trước đến nay. Quý I/2026, tiếp tục thu hút hơn 37 nghìn tỷ đồng và 251 triệu USD vốn đầu tư mới/điều chỉnh. “Tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh và ở mức thấp hơn mức bình quân cả nước (đến cuối năm 2025, ước tính tỉnh Hưng Yên giảm xuống còn 0,9%)” (8). Tỉnh Hưng Yên đặt mục tiêu phấn đấu: “Giai đoạn 2026 - 2030, tốc độ tăng trưởng GRDP từ 10 - 11%/năm” (9);“Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều đến năm 2030 dưới 0,5%” (10)…

Bên cạnh đó, “Lĩnh vực y tế, chăm sóc sức khỏe Nhân dân đạt nhiều tiến bộ; quản lý nhà nước về y tế được tăng cường; tập trung nâng cao chất lượng khám chữa bệnh ở các tuyến. Giáo dục, đào tạo tiếp tục được đổi mới căn bản, toàn diện; chất lượng dạy và học ngày càng được nâng cao, duy trì ở nhóm dẫn đầu cả nước” (11). Các lĩnh vực khác như văn hóa, quốc phòng, an ninh, tín ngưỡng, tôn giáo, môi trường…cũng ngày càng được củng cố, ổn định và phát triển theo tiến trình, kết quả xây dựng nông thôn mới những năm qua trên cả hai địa phương. Tỉnh đã hoàn thành trên 90% nhiệm vụ chuyển đổi số theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, là địa phương tiên phong trong triển khai mạng truyền số liệu chuyên dùng của Đảng và Nhà nước. Phấn đấu “đến năm 2030, kinh tế số chiếm khoảng 30% GRDP” (12).

Nhớ lời Bác dạy: phải làm tốt công tác xây dựng Đảng, chính quyền và công tác cán bộ, đẩy lùi tư tưởng suy thoái, tiêu cực, tỉnh Hưng Yên đã quyết liệt thực hiện tốt chỉ đạo của Trung ương về sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy mô hình chính quyền hai cấp tinh, gọn,  mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.“Giai đoạn 2021-2025 đã giảm được 18 đơn vị hành chính cấp huyện, 381 đơn vị hành chính cấp xã, 340 tổ chức đảng, 2 cơ quan tham mưu giúp việc Tỉnh ủy; 10 cơ quan khối chính quyền tỉnh, 92 đơn vị sự nghiệp công lập và 236 đầu mối bên trong của các cơ quan, đơn vị. Tinh giản 6.113 cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, trong đó có 432 người giữ chức danh lãnh đạo, quản lý”) (13). Công cuộc sáp nhập các địa phương, đơn vị diễn ra trong thời gian qua với phương châm chỉ đạo từ Trung ương: “quyết liệt”,“thần tốc”,“vừa chạy vừa xếp hàng”, “vượt nắng, thắng mưa, ba ca bốn kíp”, “làm ngày không đủ, tranh thủ làm đêm”, “mỗi người làm việc bằng hai, ba người”, “hết việc chứ không hết giờ ”.vv..Chính quyền cơ sở đổi mới phong cách làm việc, năng động, trọng dân, gần dân; nỗ lực cải cách thủ tục hành chính, tạo hành lang pháp lý thông thoáng, đồng hành cùng doanh nghiệp. Nhờ đó, Hưng Yên đang có nhiều tiềm năng và điều kiện thuận lợi để tối ưu hóa các nguồn lực và thu hút đầu tư, hiện đại hóa các lĩnh vực sản xuất và đời sống.

Nhớ lời Bác dạy: phải quai đê, lấn biển, khơi thông thủy lợi, làm đường giao thông, đưa khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, từ những địa phương thuần nông thuộc nhóm các tỉnh nghèo nhất nước, nay Hưng Yên đã chuyển mình vươn lên hòa nhập với tiến trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Nếu như năm 1997, khi mới tách tỉnh, Hưng Yên còn gặp khó khăn cả về kinh tế, kết cấu hạ tầng và các mặt đời sống xã hội, “hệ thống giao thông, cơ sở vật chất kỹ thuật còn hạn chế, chưa đồng bộ”; còn Thái Bình giai đoạn đó cũng phải đối mặt với “thế ốc đảo”, bốn mặt bị bao vây bởi hệ thống sông và biển;“tình trạng đói nghèo, chậm phát triển” do “cơ cấu kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, năng suất thấp, chưa có nhà đầu tư hay khu công nghiệp; thiếu hụt nguồn vốn, công nghệ và đội ngũ cán bộ kỹ thuật cao” (14). Tỉnh Thái Bình đã nỗ lực vươn lên “phá thế ốc đảo”, tận dụng lợi thế về cảng biển, đường thủy và kết nối với các tỉnh ven biển, hệ thống sông ngòi dày đặc để phát triển logistics, công nghiệp hỗ trợ, tái tạo; phát triển kinh tế thủy nội địa, dịch vụ cảng biển, nuôi trồng thủy sản công nghệ cao và liên kết vùng. Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hưng Yên mới đề ra mục tiêu: Đến năm 2030, cơ bản hoàn thành xây dựng các công trình giao thông trọng điểm kết nối đồng bộ giữa các khu vực trong tỉnh (tuyến đường Đông - Tây kết nối từ Phố Hiến về cảng biển Diêm Điền; tuyến đường Bắc - Nam kết nối từ Hưng Yên qua các phường khu vực phía Nam tỉnh đến Cồn Vành; tuyến đường kết nối di sản văn hóa, du lịch và phát triển kinh tế dọc sông Hồng) (15), mở ra nhiều cơ hội mới cho sự phát triển của tỉnh.

Từ lời dạy của Bác về thi đua sản xuất, đưa sản xuất nông nghiệp lên trình độ sản xuất công nghiệp hiện đại, cả hai tỉnh Hưng Yên và Thái Bình thời gian qua đã nỗ lực thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn. Quá trình đó đã kêu gọi được nhiều chương trình, dự án đầu tư xây dựng, phát triển các khu, cụm công nghiệp. “Đến cuối tháng 6/2025, tỉnh Hưng Yên có 1 khu kinh tế, 23 khu công nghiệp …, có 47 cụm công nghiệp được thành lập” ((16). Thời gian tới, tỉnh sẽ quy hoạch và phát triển đô thị, khu công nghiệp một cách đồng bộ để tránh chồng chéo, tối ưu hóa không gian và nguồn lực.

Theo Hồ Chí Minh, thi đua thì phải đi đôi với khen thưởng, cho nên, nhiều lần về thăm, Bác đã quan tâm khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc. Hưng Yên trong thời gian qua đã làm tốt công tác này, từ 2021-2025, “tại các phong trào thi đua đã có hơn 380 tập thể, gần 800 cá nhân của tỉnh được nhận khen thưởng của Chủ tịch nước, Chính phủ; 16.000 cá nhân được cấp tỉnh khen thưởng” (17). Bác cũng yêu cầu phải xử lý kỷ luật nghiêm minh người vi phạm, cho nên “nhiều vụ án, vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đã được phát hiện và xử lý nghiêm minh, góp phần từng bước ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng” (18).

Bên cạnh những thành tựu và thuận lợi, bước vào kỷ nguyên mới, Hưng Yên cũng phải đối mặt với không ít hạn chế, khó khăn, thách thức: Tỉnh còn phải nỗ lực giải quyết, thao gỡ nhiều “điểm nghẽn” về thể chế và các vấn đề kinh tế-xã hội phát sinh trước và sau sáp nhập. Việc phát triển nhanh các khu công nghiệp tạo áp lực lớn lên hạ tầng kỹ thuật và xã hội, yêu cầu đồng bộ hóa cao hơn. Nguồn nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng đủ nhu cầu của các doanh nghiệp FDI và công nghệ cao. Ô nhiễm môi trường tại các làng nghề, khu, cụm công nghiệp và áp lực đô thị hóa nhanh đòi hỏi công tác quản lý cần phải đồng bộ, dứt điểm và hiệu quả hơn. Phải nỗ lực phát huy khả năng đổi mới sáng tạo mang tính đột phá để trở thành trung tâm phát triển năng động, hiện đại, chuyển đổi từ tăng trưởng dựa trên số lượng sang chất lượng, công nghệ cao và bền vững để không bị tụt hậu.

Nhớ ngày nào Bác về thăm Nam Cường, Tiền Hải, “lúc bấy giờ còn lập bãi, chưa có nhà, chưa có bóng cây” (19). Bây giờ không chỉ “đất đã xanh cây” nhãn và lúa mà còn là một nền nông nghiệp xanh gắn với công nghiệp hiện đại cùng việc ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ. Hưng Yên hôm nay đã khoác lên mình diện mạo mới, sáng đẹp gấp nhiều lần so với những ngày đón Bác về thăm. Với những nền tảng này, Hưng Yên vững tin hội nhập sâu rộng và phát triển toàn diện. Hướng tới năm 2045, tỉnh Hưng Yên đặt mục tiêu trở thành thành phố thông minh, sinh thái, hiện đại thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.

Vinh dự, tự hào là quê hương của những danh nhân, anh hùng, hào kiệt trong lịch sử, lãnh tụ Nguyễn Đức Cảnh cùng với các lãnh đạo ưu tú của Đảng trong thời kỳ đổi mới như Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, Tổng Bí thư - Chủ tịch nước Tô Lâm, tỉnh Hưng Yên đã và đang viết tiếp những trang sử hào hùng của các thế hệ cha anh nhằm nuôi khát vọng làm nên những “kỳ tích sông Hồng” trong kỷ nguyên mới. Nhân dịp kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng bộ và nhân dân Hưng Yên xin kính dâng lên Bác những đóa sen thơm ngát tháng 5, nguyện hứa sẽ quyết tâm, đồng lòng khắc ghi và thực hiện tốt lời dạy của Người để xây dựng tỉnh nhà ngày càng giàu đẹp, tiến lên cùng đất nước trong Kỷ nguyên vươn mình của Dân tộc Việt Nam.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Điếu văn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam tại lễ truy điệu Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1969;

2. Tố Hữu: Theo chân Bác (Thơ, 1-1970);

3. Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quôc gia, H.2011, t.4, tr.470;

4. Lời Bác dặn Đảng bộ và Nhân dân Thái Bình khi Người về thăm lần cuối cùng (31/1/1966 - 01/1/1967);

5, 19. Lời bài hát “Thái Bình ơn Bác” (Thuận Yến);

6, 14. Hà Thanh: Hưng Yên: 40 năm đổi mới, vươn lên cùng đất nước (baohungyen.vn, ngày 03/10/2025);

7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 16, 18. Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hưng Yên lần thứ I, Nxb CTQG, H.2025, tr.33, tr.28, tr.48, tr.51, tr.27, tr.78, tr.11, tr.77, tr.25, tr.16;

17. Báo cáo Đại hội thi đua yêu nước  lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.