Thuật ngữ “Dân vận khéo”  lần đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu ra trong bài viết “Dân vận” đăng trên Báo Sự thật số 120 ngày 15 tháng 10 năm 1949. Sau khi chỉ rõ: Dân vận là gì? Ai phụ trách dân vận? Dân vận phải như thế nào? Người đã khái quát, kết luận ngắn gọn: “Lực lượng của dân rất to. Việc dân vận rất quan trọng. Dân vận kém thì việc gì cũng kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công” [1, tr.232]. Tư tưởng “Dân vận khéo” là một bộ phận khăng khít, quan trọng trong lý luận chiến lược của Chủ tịch Hồ Chí Minh về cách mạng Việt Nam. Thực tiễn đã chứng minh, các mô hình “Dân vận khéo” ở cơ sở đã mang lại hiệu quả to lớn trong việc phát huy sức mạnh của Nhân dân cả về vật chất và tinh thần nhằm thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ cách mạng.

Trong giai đoạn cách mạng mới, nhiều mô hình “Dân vận khéo” được triển khai thực hiện trên các lĩnh vực quan trọng như: mô hình “Hiến đất mở đường, làm giao thông nông thôn” ở Bắc Ninh và “Vận động nhân dân hiến đất mở đường” ở Ninh Bình trong xây dựng nông thôn mới; mô hình “Tổ tự quản bảo vệ môi trường” ở Quảng Ninh, “Thu gom phế liệu xây dựng quỹ tình thương” ở Lâm Đồng trong bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu; mô hình “Camera an nình” trong giữ gìn an ninh trật tự ở Thanh Hoá, hoặc mô hình “Dân vận khéo 1+10” ở tỉnh Hưng Yên. Trong các mô hình kể trên, mô hình “Dân vận khéo 1+10” ở tỉnh Hưng Yên là một mô hình đặc thù vì được gắn kết chặt chẽ với cơ sở, tiến hành từ cơ sở nhằm phát huy vai trò tiên phong của từng cán bộ, đảng viên và sức mạnh to lớn của Nhân dân.

Mô hình “Dân vận khéo 1+10” có nội dung cốt lõi là 1 cán bộ, đảng viên phụ trách, giúp đỡ, tuyên truyền, vận động, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của 10 hộ gia đình ở các thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh. Mô hình này được triển khai từ năm 2024 theo Kế hoạch số 15-KH/BDVTU, ngày 25 tháng 3 năm 2025 của Ban Dân vận (nay là Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh uỷ Hưng Yên) Về xây dựng mộ hình điểm “Dân vận khéo 1+10” ở thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh. Năm 2024, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Hưng Yên chỉ đạo, hỗ trợ kinh phí xây dựng, ra mắt mô hình điểm “Dân vận khéo 1+10” tại 6 huyện, thị xã, thành phố: Văn Lâm, Yên Mỹ, Kim Động, Ân Thi, thị xã Mỹ Hào và thành phố Hưng Yên (cũ). Năm 2025, mô hình được tiếp tục ra mắt tại 4 huyện Khoái Châu, Phù Cừ, Văn Giang và Tiên Lữ. Đến nay, 10/10 huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh Hưng Yên (cũ) đã ra mắt mô hình điểm “Dân vận khéo 1+10”.

Sau sáp nhập, ngày 29 tháng 10 năm 2025, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Hưng Yên mới đã ban hành Đề án số 01-ĐA/TU về nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động mô hình “Dân vận khéo 1+10” ở thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, giai đoạn 2025 – 2030 và Thông báo số 172-TB/TU, ngày 30/7/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về tiếp tục triển khai thực hiện phong trào thi đua “Dân vận khéo” trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2025 – 2030. Mô hình “Dân vận khéo 1+10” tiếp tục được triển khai thực hiện sâu rộng nhằm quán triệt các chủ trương, đường lối của Đảng và Nghị quyết Đại hội lần thứ nhất của Đảng bộ tỉnh Hưng Yên, nhiệm kỳ 2025-2030. Mô hình này cũng là sự vận dụng linh hoạt, sáng tạo các nguyên tắc cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận. Đến nay, toàn tỉnh Hưng Yên đã có 34/104 xã, phường ra mắt mô hình, đạt tỷ lệ 32,7%. Toàn tỉnh có 728 chi bộ thôn, tổ dân phố đã phân công 21.542 đảng viên phụ trách 274.411 hộ gia đình. Nhiều đảng viên phụ trách từ 15 đến trên 20 hộ [2]. Kết quả cho thấy, tại các xã, phường triển khai mô hình “Dân vận khéo 1 + 10”, tình hình an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội được giữ vững, mối quan hệ giữa Đảng, chính quyền với Nhân dân thêm gắn bó, niềm tin của người dân với cán bộ, đảng viên được củng cố, góp phần hoàn thành tốt các nhiệm vụ chính trị ở cơ sở. Với những kết quả đạt được, có thể khẳng định mô hình “Dân vận khéo 1 + 10” ở tỉnh Hưng Yên là sự vận dụng và thể hiện những nguyên tắc cốt lõi của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác dân vận.

Thứ nhất, nguyên tắc thực hành dân chủ. Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần nhấn mạnh, cùng với cải thiện dân sinh và nâng cao dân trí, thực hành dân chủ vừa là mục tiêu, vừa là động lực và là nguyên tắc cốt lõi trong công tác quần chúng, “là cái chìa khóa vạn năng có thể giải quyết mọi khó khăn” [3, tr.44]. Nguyên tắc này được Đảng ta kế thừa và phát triển thành phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” tại Đại hội VI (tháng 12-1986), “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát” tại Đại hội XII (tháng 01- 2016 ), “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” tại Đại hội XIII năm 2021 và chủ trương “Thắt chặt mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân; phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và quyền làm chủ của Nhân dân” tại Đại hội XIV của Đảng (tháng 01-2026).  Với cơ chế 1 cán bộ, đảng viên phụ trách tuyên truyền, giúp đỡ 10 hộ gia đình tại địa bàn cư trú và nguyên tắc thực hành dân chủ, mô hình “Dân vận khéo 1 + 10” hướng tới việc đưa công tác dân vận đi vào chiều sâu và thực chất, lấy sự hài lòng và đồng thuận của Nhân dân làm thước đo cho sự phát triển của địa phương nói riêng và tỉnh Hưng Yên nói chung. Mô hình “Dân vận khéo 1 + 10” sẽ tạo điều kiện cho Nhân dân được thông tin, thảo luận và tham gia ý kiến vào các công việc chung của địa phương như phương án, kế hoạch, mức đóng góp xây dựng đường giao thông trong thôn, tổ dân phố, lập và thu các loại quỹ, phí vệ sinh môi trường, điện thắp sáng, hiến đất làm đường giao thông thuỷ lợi nội đồng, dồn điền đổi thửa xây dựng nông thôn mới, v.v.

Thứ hai, nguyên tắc “việc gì có lợi cho dân ta phải hết sức làm. Việc gì có hại cho dân ta phải hết sức tránh” [4]. Nguyên tắc này được Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu ra trong bức thư “Gửi Uỷ ban nhân dân các kỳ, tỉnh, huyện và làng” được công bố trên Báo Cứu quốc số 69, phát hành tại Hà Nội ngày 17 tháng 10 năm 1945. Sau khi phê phán những “căn bệnh” của cán bộ ở một số nơi như “coi khinh dư luận, không nghĩ đến dân”, “cậy thế”, “xa xỉ” hoặc “lấy của công dùng vào việc tư, quên cả thanh liêm đạo đức”, v.v Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhắc nhở cán bộ, đảng viên phương châm hành động dân vận là “Việc gì lợi cho dân ta phải hết sức làm. Việc gì hại đến dân ta phải hết sức tránh. Chúng ta phải yêu dân, kính dân thì dân mới yêu ta, kính ta” [4]. Mô hình “Dân vận khéo 1 + 10” ở tỉnh Hưng Yên nhằm phát huy được tính chủ động, sáng tạo của cán bộ, đảng viên; thắt chặt tình cảm của cán bộ, đảng viên với Nhân dân; giúp cán bộ, đảng viên sớm phát hiện được những “việc có lợi cho dân” để làm và những “việc không có lợi cho dân” để tránh. Mô hình này, một mặt phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị của người dân lên cấp ủy, chính quyền; mặt khác, tuyên truyền chủ trương, đường lồi của của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với Nhân dân. Trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng cũng đã chỉ rõ định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2026 – 2030 đó là: “Mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước phải thực sự xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; lấy việc tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, hạnh phúc và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo và mục tiêu phấn đấu” [5]. Nếu mỗi cán bộ, đảng viên thực hiện tốt nguyên tắc “Việc gì có lợi cho dân ta phải hết sức làm. Việc gì có hại cho dân ta phải hết sức tránh” trong triển khai mô hình “Dân vận khéo 1 + 10” tại các địa phương, thì chắc chắn sẽ huy động được mọi sức mạnh của Nhân dân, giải quyết mọi mâu thuẫn, “điểm nghẽn” và bức xúc của Nhân dân ngay từ cơ sở; từ đó củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và củng cố được lòng tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.

Thứ ba, nguyên tắc “óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm” [6]. Đây vừa là nguyên tắc, vừa là phương pháp dân vận mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập trong bài báo “Dân vận” ngày 15 tháng 10 năm 1949. Để mỗi cán bộ, đảng viên trở thành “cầu nối đỏ” trong mô hình “Dân vận khéo 1 + 10”, trước hết phải “Óc nghĩ”, nghĩa là chủ động nghiên cứu chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước; am hiểu từng hộ gia đình mà mình phụ trách, để từ đó suy nghĩ rút ra phương pháp vận động phù hợp với đặc thù của mỗi hộ gia đình. Bên cạnh đó cần “Mắt trông”, “Tai nghe” nghĩa là rèn luyện kỹ năng quan sát và lắng nghe để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, phát hiện kịp thời và xử lý dứt điểm những vấn đề phát sinh, nổi cộm trong Nhân dân. Muốn vậy, cán bộ, đảng viên phải “Chân đi”, phải trực tiếp xuống cơ sở, gặp gỡ Nhân dân, “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng”, để “nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin”. Để công tác hỗ trợ các hộ gia đình có hiệu quả, phương châm “Miệng nói” yêu cầu cán bộ, đảng viên phải có kỹ năng tuyên truyền, thuyết phục. Ngoài việc sử dụng linh hoạt các phương tiện và ứng dụng hiện tại trong mô hình “Dân vận khéo 1 + 10” như các fanpage, nhóm zalo, v.v. cán bộ, đảng viên phụ trách cũng phải phát huy điểm mạnh của phương pháp tuyên truyền miệng. Mọi chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước phải được tuyên truyền đúng, trúng và đủ, làm sao cho Nhân dân dễ nghe, dễ nhớ, dễ hiểu, dễ thực hiện và dễ kiểm tra, giám sát. Đặc biệt, cán bộ, đảng viên phụ trách các hộ gia đình phải “Tay làm”. Đây là yêu cầu quan trọng nhất trong “Dân vận khéo”. Mỗi cán bộ, đảng viên phải làm tốt việc nêu gương trong cả lời nói và hành động, nhất là đạo đức cách mạng, đi đầu trong thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước. Có như vậy Đảng nói Nhân dân mới tin, chính quyền làm Nhân dân mới ủng hộ, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội vận động Nhân dân mới theo.

Tóm lại, mô hình “Dân vận khéo 1 + 10” này là kết hợp nhuần nhuyễn giữa phương pháp quản lý, quản trị địa phương hiện đại và là sự vận dụng linh hoạt, sáng tạo các nguyên tắc cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận. Mô hình này góp phần thực hiện dân chủ cơ sở và phát huy vai trò của Nhân dân, góp phần xây dựng Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của Kỷ nguyên phát triển mới – Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam; tạo nền tảng để “Xây dựng Hưng Yên ngày càng “Hưng” và ngày càng “Yên” hơn nữa” [7].

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.6, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, H.2011, tr.232.

2. Cổng thông tin điện tử xã Kiến Xương, tỉnh Hưng Yên, https://kienxuong.hungyen.gov.vn, truy cập ngày 21/11/2025.

3. Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, H.2011, tập 1, tr 44.

4. Thư gửi Ủy ban nhân dân các kỳ, tỉnh, huyện và làng của Chủ tịch Hồ Chí Minh đăng trên Báo Cứu quốc số 69 ngày 17/10/1945.

5. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, truy cập ngày 21 tháng 02 năm 2026.

6. Tác phẩm “Dân vận” của Chủ tịch Hồ Chí Minh với bút danh X.Y.Z đăng trên Báo Sự thật, số 120, ngày 15-10-1949.

7. Bài phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Lễ  kỷ niệm 190 năm thành lập tỉnh Hưng Yên (1831 – 2021) đăng trên Báo Quân đội Nhân dân online ngày 19 tháng 12 năm 2021.