Trong tiến trình đổi mới và hội nhập quốc tế, văn hóa ngày càng được khẳng định là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững của đất nước. Đại hội XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu phát triển toàn diện con người Việt Nam, xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, coi văn hóa ngang hàng với kinh tế, chính trị và xã hội. Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị đã tạo ra định hướng chiến lược mới nhằm phát huy cao nhất giá trị văn hóa và sức mạnh con người Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới. Đối với tỉnh Hưng Yên - vùng đất giàu truyền thống văn hiến, cách mạng và có hệ thống di sản văn hóa phong phú, việc triển khai Nghị quyết có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng tỉnh Hưng Yên trở thành địa phương phát triển nhanh, bền vững, giàu bản sắc văn hóa.

1. Chủ trương phát triển văn hóa, con người theo Nghị quyết số 80-NQ/TW

Nghị quyết số 80-NQ/TW xác định phát triển văn hóa là nhiệm vụ trọng yếu, xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện là mục tiêu xuyên suốt của sự nghiệp phát triển đất nước. Văn hóa phải thực sự trở thành nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Để thực hiện mục tiêu đó, Nghị quyết yêu cầu đổi mới tư duy quản lý văn hóa; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh; phát triển công nghiệp văn hóa; bảo tồn và phát huy giá trị di sản; đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa; xây dựng đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức, nghệ nhân; nâng cao đời sống văn hóa của Nhân dân; đồng thời phát huy giá trị con người Việt Nam với các phẩm chất yêu nước, nhân ái, nghĩa tình, trung thực, đoàn kết, sáng tạo và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Đây cũng là cơ sở để các địa phương, trong đó có tỉnh Hưng Yên, xây dựng chương trình hành động phù hợp với điều kiện thực tiễn.

2. Kết quả phát triển văn hóa, con người trên địa bàn tỉnh Hưng Yên

Chủ động cụ thể hóa chủ trương của Trung ương

Ngay sau khi Nghị quyết số 80-NQ/TW được ban hành, tỉnh Hưng Yên đã khẩn trương xây dựng hệ thống văn bản chỉ đạo và triển khai thực hiện. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh ban hành nhiều kế hoạch, đề án và chương trình hành động nhằm cụ thể hóa các mục tiêu của Nghị quyết; đồng thời xây dựng Đề án "Phát huy giá trị truyền thống văn hóa, con người trở thành động lực phát triển quan trọng của tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045". Việc ban hành đồng bộ các văn bản quản lý đã tạo hành lang pháp lý quan trọng, bảo đảm thống nhất trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức

Nhận thức được vai trò của công tác tuyên truyền trong triển khai Nghị quyết, tỉnh Hưng Yên đã tổ chức nhiều hội nghị học tập, quán triệt Nghị quyết với sự tham gia của toàn thể cán bộ, đảng viên; đồng thời tăng cường tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông, nền tảng số và hệ thống thông tin cơ sở. Hàng nghìn mét vuông pano, áp phích, hàng chục đợt tuyên truyền lưu động cùng hàng trăm tin, bài trên nền tảng số đã góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ và Nhân dân về vai trò của văn hóa trong phát triển địa phương.

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa

Hưng Yên là địa phương có hệ thống di sản văn hóa phong phú với nhiều di tích lịch sử, lễ hội truyền thống và di sản văn hóa phi vật thể có giá trị. Trong năm 2026, tỉnh đã thực hiện xếp hạng thêm di tích cấp tỉnh, lập hồ sơ đề nghị xếp hạng di tích quốc gia, tu bổ nhiều di tích xuống cấp; đồng thời xây dựng Đề án bảo tồn và phát huy giá trị di tích giai đoạn 2026-2030. Đặc biệt, tỉnh đang xây dựng hồ sơ "Tri thức dân gian trồng và chế biến nhãn lồng Hưng Yên" trình UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây không chỉ là hoạt động bảo tồn di sản mà còn góp phần xây dựng thương hiệu văn hóa địa phương gắn với phát triển kinh tế và du lịch.

Xây dựng môi trường văn hóa và phát triển con người

Các hoạt động nghệ thuật, lễ hội, thư viện, giáo dục truyền thống, phong trào văn hóa cơ sở tiếp tục được quan tâm tổ chức thường xuyên. Nhiều chương trình ngoại khóa cho học sinh với chủ đề tìm hiểu di sản văn hóa Hưng Yên được triển khai; các hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp, sáng tác văn học nghệ thuật, cuộc thi sáng tác ca khúc và biểu trưng của tỉnh được tổ chức nhằm khơi dậy tình yêu quê hương, niềm tự hào dân tộc và phát huy sức sáng tạo của đội ngũ văn nghệ sĩ. Phong trào thể dục thể thao quần chúng cũng được duy trì mạnh mẽ với nhiều giải thể thao cấp tỉnh, góp phần nâng cao sức khỏe, xây dựng con người Hưng Yên phát triển toàn diện cả về trí lực và thể lực.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa

Một trong những điểm nổi bật trong triển khai Nghị quyết là tỉnh Hưng Yên chú trọng ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa. Đến nay, hàng trăm di tích, hàng chục hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể, nhiều hiện vật bảo tàng đã được số hóa; hệ thống mã QR, cơ sở dữ liệu số và cổng thông tin du lịch thông minh từng bước được hoàn thiện. Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn mở rộng khả năng tiếp cận di sản văn hóa của người dân và du khách, tạo tiền đề phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch thông minh.

3. Những khó khăn, hạn chế

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc phát triển văn hóa và con người trên địa bàn tỉnh Hưng Yên vẫn còn một số hạn chế. Nguồn lực đầu tư cho văn hóa chưa đáp ứng yêu cầu phát triển; nhiều thiết chế văn hóa còn thiếu đồng bộ, trang thiết bị phục vụ hoạt động nghệ thuật, thể thao còn lạc hậu. Tiến độ tu bổ một số di tích lịch sử còn chậm; công tác quảng bá du lịch chưa thu hút được sự tham gia mạnh mẽ của doanh nghiệp. Ngoài ra, nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực văn hóa còn thiếu; việc phát hiện, bồi dưỡng tài năng văn hóa, nghệ thuật chưa đáp ứng yêu cầu; chuyển đổi số tuy đạt nhiều kết quả nhưng hạ tầng và nguồn lực vẫn còn hạn chế.

4. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển văn hóa, con người Hưng Yên

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW phù hợp với điều kiện thực tiễn của tỉnh; tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng và hiệu lực quản lý nhà nước đối với lĩnh vực văn hóa.

Thứ hai, ưu tiên bố trí nguồn lực đầu tư cho phát triển văn hóa theo hướng đồng bộ, hiện đại; nâng cấp hệ thống thiết chế văn hóa, bảo tàng, thư viện, nhà hát, trung tâm văn hóa và cơ sở thể thao.

Thứ ba, đẩy mạnh bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch bền vững; xây dựng các sản phẩm công nghiệp văn hóa mang đặc trưng Hưng Yên; khai thác hiệu quả các giá trị của Phố Hiến, nhãn lồng Hưng Yên và hệ thống lễ hội truyền thống.

Thứ tư, tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa; xây dựng cơ sở dữ liệu số thống nhất về di sản văn hóa; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ thực tế ảo, mô hình 3D trong quảng bá di sản và giáo dục truyền thống.

Thứ năm, chú trọng xây dựng con người Hưng Yên phát triển toàn diện; phát huy các giá trị đạo đức, văn hóa, tinh thần hiếu học, sáng tạo, trách nhiệm xã hội; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong gia đình, nhà trường, cơ quan, doanh nghiệp và cộng đồng.

Thứ sáu, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý văn hóa, nghệ nhân, văn nghệ sĩ; có cơ chế đãi ngộ phù hợp nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và khuyến khích sáng tạo văn hóa.

Triển khai thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã tạo động lực quan trọng cho sự phát triển văn hóa và con người trên địa bàn tỉnh Hưng Yên. Những kết quả bước đầu trong bảo tồn di sản, phát triển văn hóa cơ sở, chuyển đổi số, phát triển du lịch văn hóa và xây dựng môi trường văn hóa đã góp phần nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân, tạo nền tảng phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Trong thời gian tới, để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh và con người trở thành trung tâm của sự phát triển, tỉnh Hưng Yên cần tiếp tục đổi mới tư duy quản lý, hoàn thiện thể chế, tăng cường nguồn lực đầu tư, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển công nghiệp văn hóa và xây dựng con người Hưng Yên giàu lòng yêu nước, nhân văn, sáng tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Chính trị (2026), Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 về phát triển văn hóa Việt Nam.

2. Chính phủ (2026), Nghị quyết số 30/NQ-CP ngày 24/02/2026 ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW.

3. Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hưng Yên (2026), Kế hoạch số 52-KH/TU về thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW.

4. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên (2026), Báo cáo kết quả triển khai, thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa, con người Việt Nam.