Lịch sử cách mạng Việt Nam đã chứng minh rằng, mỗi bước phát triển của đất nước đều gắn liền với những đột phá về tư duy. Trong những thời khắc khó khăn nhất, chính sự đổi mới trong nhận thức và hành động đã tạo nên động lực đưa dân tộc vượt qua thử thách, mở ra những chân trời phát triển mới. Công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo từ Đại hội VI (năm 1986) là minh chứng tiêu biểu cho chân lý đó. Gắn liền với sự kiện có ý nghĩa lịch sử này là dấu ấn của đồng chí Nguyễn Văn Linh - Tổng Bí thư của thời kỳ đổi mới, người đã để lại nhiều bài học quý báu về tư duy đổi mới, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích của đất nước và nhân dân.
Nhìn lại chặng đường hơn 40 năm đổi mới, có thể khẳng định rằng tư tưởng đổi mới của đồng chí Nguyễn Văn Linh không chỉ góp phần tháo gỡ những khó khăn trước mắt của đất nước lúc bấy giờ mà còn mang ý nghĩa định hướng lâu dài cho sự phát triển của Việt Nam. Trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, những giá trị đó càng trở nên sâu sắc và có ý nghĩa thực tiễn.
Điểm nổi bật trong tư duy của đồng chí Nguyễn Văn Linh là tinh thần tôn trọng thực tiễn, lấy thực tiễn làm thước đo chân lý. Trong giai đoạn nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp bộc lộ nhiều bất cập, đồng chí đã kiên trì bảo vệ những mô hình sản xuất hiệu quả từ cơ sở, khuyến khích các địa phương mạnh dạn tìm tòi cách làm mới. Đồng chí nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu phải “nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật”, coi đó là tiền đề để đưa ra những quyết sách đúng đắn. Đây chính là một trong những nhân tố quan trọng tạo nên thành công của công cuộc đổi mới.
Không chỉ đổi mới trong tư duy phát triển kinh tế, đồng chí Nguyễn Văn Linh còn thể hiện quyết tâm đổi mới trong xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Chuyên mục “Những việc cần làm ngay” đăng trên Báo Nhân Dân cuối những năm 1980 đã trở thành biểu tượng của tinh thần đấu tranh chống tiêu cực, chống bệnh quan liêu, xa dân và những biểu hiện cản trở sự phát triển. Những bài viết ấy không chỉ phản ánh quyết tâm chính trị của người đứng đầu Đảng mà còn khơi dậy niềm tin, sự đồng thuận và trách nhiệm của toàn xã hội đối với sự nghiệp đổi mới.
Ngày nay, đất nước đang đứng trước những yêu cầu phát triển mới. Bối cảnh đó đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải không ngừng đổi mới tư duy để thích ứng với những biến động nhanh chóng của thời đại. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đã xác định: “Khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; phát huy ý chí, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại”. Để hiện thực hóa khát vọng đó, một trong những yêu cầu quan trọng là xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy đổi mới, năng lực sáng tạo và tinh thần dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Tổng Bí thư Tô Lâm trong nhiều bài phát biểu gần đây cũng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy lãnh đạo, quản trị quốc gia và khắc phục tình trạng trì trệ, sợ trách nhiệm trong một bộ phận cán bộ. Điều này cho thấy tinh thần đổi mới mà đồng chí Nguyễn Văn Linh khởi xướng vẫn đang được kế thừa và phát triển trong giai đoạn hiện nay.
Từ tư tưởng đổi mới của đồng chí Nguyễn Văn Linh, có thể rút ra nhiều bài học có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc đối với đội ngũ cán bộ trong giai đoạn hiện nay.
Trước hết, bài học quan trọng nhất là phải kiên trì xuất phát từ thực tiễn, tôn trọng thực tiễn và lấy hiệu quả phục vụ nhân dân làm thước đo cho mọi chủ trương, chính sách. Đồng chí Nguyễn Văn Linh luôn cho rằng mọi sự giáo điều, bảo thủ, xa rời thực tiễn đều có thể trở thành lực cản đối với sự phát triển. Chính từ việc nhìn thẳng vào những hạn chế của cơ chế quản lý cũ, mạnh dạn thừa nhận những yếu kém và lắng nghe tiếng nói từ cơ sở, Đảng ta đã tìm ra con đường đổi mới đúng đắn. Trong bối cảnh hiện nay, bài học đó đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải thường xuyên bám sát thực tiễn đời sống kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo, kịp thời phát hiện những vấn đề mới nảy sinh để tham mưu và tổ chức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ phát triển.
Thứ hai, tư tưởng đổi mới của đồng chí Nguyễn Văn Linh đặt ra yêu cầu phải xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy mở, tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng cống hiến. Thực tiễn phát triển đất nước cho thấy mọi bước đột phá đều bắt nguồn từ sự đổi mới trong tư duy. Trong điều kiện chuyển đổi số, phát triển kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế sâu rộng, cán bộ không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải có khả năng thích ứng nhanh với những biến đổi của thời đại, dám thử nghiệm những cách làm mới, dám chịu trách nhiệm trước những quyết định vì lợi ích chung. Đây cũng chính là yêu cầu mà Đảng ta đang đặt ra trong xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp hiện nay.
Thứ ba, học tập đồng chí Nguyễn Văn Linh là học tập tinh thần dũng cảm đấu tranh với những biểu hiện trì trệ, bảo thủ, né tránh trách nhiệm và lợi ích cục bộ. Những bài viết trong chuyên mục “Những việc cần làm ngay” không chỉ phản ánh quyết tâm chống tiêu cực mà còn thể hiện trách nhiệm chính trị của người cán bộ trước nhân dân. Trong giai đoạn hiện nay, tinh thần ấy cần tiếp tục được phát huy thông qua việc xây dựng nền hành chính phục vụ, nâng cao đạo đức công vụ, tăng cường tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình của đội ngũ cán bộ, công chức.
Đặc biệt, tư tưởng đổi mới của đồng chí Nguyễn Văn Linh còn gợi mở bài học về khơi dậy khát vọng phát triển và phát huy sức mạnh của nhân dân. Mọi thành công của công cuộc đổi mới đều bắt nguồn từ việc phát huy quyền làm chủ, trí tuệ và sức sáng tạo của nhân dân. Vì vậy, mỗi cán bộ phải thực sự gần dân, trọng dân, lắng nghe dân và hành động vì lợi ích của nhân dân; coi sự hài lòng của nhân dân là tiêu chí quan trọng đánh giá hiệu quả công việc.
Đối với Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh, việc nghiên cứu, học tập và vận dụng tư tưởng đổi mới của đồng chí không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là yêu cầu tự thân trong quá trình xây dựng và phát triển nhà trường. Vinh dự mang tên cố Tổng Bí thư của thời kỳ đổi mới, nhà trường cần tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của tỉnh; đồng thời trở thành một trong những đơn vị tiên phong trong đổi mới tư duy giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học.
Trong bối cảnh yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng sự phát triển của tỉnh Hưng Yên và đất nước ngày càng cao, nhà trường cần đẩy mạnh đổi mới nội dung chương trình đào tạo theo hướng gắn lý luận với thực tiễn, tăng cường cập nhật những vấn đề mới về quản trị quốc gia, chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số và hội nhập quốc tế. Hoạt động nghiên cứu khoa học phải tập trung giải quyết những vấn đề thực tiễn đang đặt ra từ cơ sở, góp phần cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định và tổ chức thực hiện các chủ trương phát triển của địa phương.
Bên cạnh đó, việc xây dựng đội ngũ giảng viên cần được đặt trong yêu cầu đổi mới toàn diện. Mỗi giảng viên không chỉ là người truyền đạt tri thức mà còn phải là người truyền cảm hứng đổi mới, có năng lực tổng kết thực tiễn, nghiên cứu khoa học và hướng dẫn học viên vận dụng lý luận vào giải quyết những vấn đề thực tiễn. Tinh thần “nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật” của đồng chí Nguyễn Văn Linh cần trở thành phương châm trong hoạt động nghiên cứu, giảng dạy và tham mưu của nhà trường.
Hơn ba thập kỷ sau công cuộc đổi mới, những tư tưởng và bài học của đồng chí Nguyễn Văn Linh vẫn vẹn nguyên giá trị. Đó không chỉ là bài học về bản lĩnh chính trị, về tinh thần dám nghĩ, dám làm, mà còn là lời nhắc nhở mỗi cán bộ, đảng viên phải luôn xuất phát từ thực tiễn, đặt lợi ích của nhân dân và đất nước lên trên hết. Phát huy di sản quý báu ấy chính là góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc và hùng cường trong kỷ nguyên phát triển mới.
-----------------------------------------
Tài liệu tham khảo
- Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập I, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
- Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập II, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
- Nguyễn Văn Linh (2005), Tuyển tập Nguyễn Văn Linh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.