Quá trình luận giải về đảng kiểu mới, V.I. Lênin đặc biệt đề cao vai trò của tổ chức và kỷ luật, khẳng định “ Sức mạnh của Đảng nằm ở tổ chức ”. Trong hệ thống tổ chức của Đảng Cộng sản Việt Nam, chi bộ là nơi trực tiếp đưa đường lối, chủ trương của Đảng đến với ngành, lĩnh vực và Nhân dân để chuyển hóa đường lối, chủ trương này thành hiện thực trong đời sống. Thực hiện được sứ mệnh này, việc xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh làm nền tảng trong kỷ nguyên vươn mình không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên mà còn là yếu tố quyết định đến năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của toàn Đảng.
Vai trò của chi bộ trong việc nâng cao năng lực lãnh đạo được thể hiện ở một số nội dung sau:
Thứ nhất, nâng cao năng lực trí tuệ và bản lĩnh chính trị cho mỗi đảng viên ở cấp chi bộ, thông qua hoạt động của chi bộ theo hướng dẫn, các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách của Nhà nước được phổ biến, quán triệt sâu sắc. Giúp đảng viên nhận diện đúng các vấn đề định hướng của tổ chức và xu thế thời đại, không bị dao động trước các luận điệu, dư luận xã hội hiện tại từ đó nâng cao được bản lĩnh chính trị cho mỗi đảng viên để làm hạt nhân nòng cốt dẫn dắt, định hướng ở mỗi cấp, ngành nghề và lĩnh vực. Đây là một quá trình nhận thức giúp đảng viên nắm vững thế giới quan về Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.
Thứ hai, đưa được nghị quyết chi bộ ở cấp, ngành, lĩnh vực của đảng viên vào thực tiễn, năng lực lãnh đạo thể hiện rõ nhất ở việc biến nghị quyết thành nhiệm vụ chính trị cụ thể. Việc thảo luận về các đặc điểm ở cấp, ngành, lĩnh vực của đảng viên từ đó đưa ra chương trình hành động sát thực tế. Nếu không phát huy vai trò, dân chủ của chi bộ một cách nghiêm túc, các chỉ thị, nghị quyết cấp trên sẽ chỉ dừng lại trên giấy tờ, dẫn đến tình trạng lãnh đạo xa rời thực tế, kém hiệu quả.
Thứ ba, phát huy dân chủ và trí tuệ tập thể, việc coi chi bộ là gốc là cốt lõi việc thực hiện nguyên tắc "Tập trung dân chủ". Mỗi đảng viên đều được khuyến khích phát biểu, đóng góp ý kiến, từ đó chi bộ sẽ có được những quyết định sáng suốt nhất. Sự đồng thuận cao tạo ra sức mạnh tổng hợp, giúp tổ chức Đảng đủ sức giải quyết những việc khó, việc mới phát sinh tại cơ sở ở mối cấp, ngành, lĩnh vực trong tình hình mới hiện nay.
Vai trò của chi bộ trong việc nâng cao sức chiến đấu của tổ chức đảng trong tình hình mới hiện nay được cụ thể ở một số nội dung sau:
Một là, thực hiện tốt việc tự phê bình và phê bình ở chi bộ, đây có thể nói là "Vũ khí sắc bén". Sức chiến đấu của Đảng nằm ở khả năng tự soi, tự sửa. Thông qua chi bộ là nơi đảng viên thẳng thắn phê bình những biểu hiện lệch lạc, suy thoái về tư tưởng, đạo đức, lối sống. Một chi bộ có sức chiến đấu cao là nơi không có sự nể nang, né tránh, trái lại, luôn lấy sự tiến bộ của đồng chí và lợi ích của tập thể làm thước đo.
Hai là, tăng cường kỷ luật, kỷ cương của Đảng. Tính chiến đấu thể hiện ở việc chấp hành nghiêm túc Điều lệ, chỉ thị, hướng dẫn của Đảng. Như trong sinh hoạt chi bộ thực hiện đúng quy định giúp quản lý chặt chẽ đội ngũ đảng viên, từ đó kịp thời phát hiện và ngăn chặn những hành vi sai, lệch.
Ba là, chi bộ là nơi tạo sự gắn kết máu thịt giữa tổ chức với đảng viên. Thông qua hoạt động, chi bộ nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của đảng viên để có biện pháp giúp đỡ, giải quyết kịp thời. Khi chi bộ giải quyết được những vấn đề bức xúc của đảng viên, uy tín của Đảng được củng cố, sức chiến đấu của tổ chức theo đó cũng được tăng cường.
Có thể khẳng định, chi bộ có vai trò đặc biệt quan trọng, là cầu nối giữa Đảng với Nhân dân, do vậy hoạt động của chi bộ chính là nhằm thống nhất tư tưởng, tổ chức và hành động của toàn Đảng, để thực hiện mục tiêu của Đảng, duy trì cầu nối này cũng là nhằm tăng cường tính chiến đấu, tạo sức mạnh cho Đảng, gây dựng và giữ vững niềm tin trong Nhân dân. Hoạt động của chi bộ đảng viên nhận thức sâu sắc về vai trò, tầm quan trọng của chi bộ góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ đảng viên. Nếu Chi bộ không hoạt động theo quy định xem như mất vai trò của mình, chất lượng hoạt động của chi bộ thấp thì chi bộ không thể hoàn thành nhiệm vụ. Do đó, việc đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của chi bộ có vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị đặc biệt trong tình hình mới hiện nay.
Nhận thức sâu sắc ý nghĩa và tầm quan trọng vai trò của chi bộ, trong những năm qua, chi bộ các cấp luôn coi trọng việc xây dựng và củng cố chi bộ, trong đó tập trung vào việc đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. Đồng thời, xem đây là khâu đột phá trong việc nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cho tổ chức cơ sở đảng và đảng viên. Nhiều chi bộ luôn chú trọng công tác triển khai các chỉ thị, nghị quyết, kết luận, hướng dẫn của Trung ương như: Kết luận số 18-KL/TW ngày 22/9/2017 của Ban Bí thư khóa XII về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị số 10-CT/TW của Ban Bí thư khóa X “Về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ” trong tình hình mới, Hướng dẫn số 12-HD/BTCTW ngày 06/7/2018 của Ban Tổ chức Trung ương “một số vấn đề về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ” gắn với việc thực hiện Chỉ thị số 05 của Bộ Chính trị, Nghị quyết Trung ương 4 Khóa XII của Đảng, Kết luận số 21-KL/TW ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương (khóa XIII) về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”... đặc biệt là Hướng dẫn 42-HD/BTCTW ngày 28/10/2025 của Ban Tổ chức Trung ương về thực hiện Chỉ thị số 50-CT/TW ngày 23/7/2025 của Ban Bí thư khóa XIII “Về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong giai đoạn mới”.
Nâng cao chất lượng hoạt động của chi bộ chính là "chìa khóa" để xây dựng Đảng vững mạnh từ gốc. Trong tình hình mới hiện nay, khi Đảng ta đang đẩy mạnh cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng lãng phí và tiêu cực, vai trò hoạt động của chi bộ càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Mỗi đảng viên, mỗi người cầm lái chi bộ cần ý thức sâu sắc rằng: chất lượng hoạt động của chi bộ chính là viên gạch xây dựng nền tảng vững chắc của niềm tin và sức mạnh lãnh đạo của tổ chức đảng đối với Nhân dân. Chất lượng hoạt động của chi bộ được nâng lên sẽ là thước đo hiệu quả để phòng và chống nguy cơ suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong cán bộ, đảng viên góp phần đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn, phương thức chống phá của các thế lực thù địch, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng./.
Tài liệu tham khảo
V.I. Lênin: Toàn tập, Tập 8, NXB Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2005, trang 448
Kết luận số 18-KL/TW ngày 22/9/2017 của Ban Bí thư khóa XII.
Chỉ thị số 10-CT/TW của Ban Bí thư khóa X.
Hướng dẫn số 12-HD/BTCTW ngày 06/7/2018 của BTC Trung ương.
Kết luận số 21-KL/TW ngày 25/10/2021 của BCHTW (khóa XIII).
Chỉ thị số 50-CT/TW ngày 23/7/2025 của Ban Bí thư khóa XIII.
Hướng dẫn 42-HD/BTCTW ngày 28/10/2025 của Ban Tổ chức Trung ương.