Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số và các nền tảng mạng xã hội đang làm thay đổi sâu sắc môi trường thông tin, từ cách tạo ra, tiếp nhận đến chia sẻ và kiểm chứng thông tin. Nếu trước đây thông tin sai lệch chủ yếu được tạo ra bằng những phương thức tương đối đơn giản thì hiện nay, với sự hỗ trợ của AI và công nghệ giả mạo kỹ thuật số, hình ảnh, âm thanh, video có thể được tạo dựng với mức độ chân thực cao, khiến việc phân biệt thật - giả trở nên khó khăn hơn. Bộ Công an cũng cảnh báo việc lợi dụng AI, Deepfake để tạo dựng và lan truyền thông tin giả đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng. Trong điều kiện đó, không gian mạng vừa mở rộng khả năng tiếp cận thông tin, tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, vừa tạo ra những thách thức mới đối với công tác tư tưởng và nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên, bản lĩnh chính trị không chỉ thể hiện ở nhận thức và thái độ trước các vấn đề chính trị - xã hội mà còn phải được thể hiện qua cách tiếp nhận, đánh giá, kiểm chứng và chia sẻ thông tin trên môi trường số. Thực tiễn tại Hưng Yên cho thấy yêu cầu này ngày càng rõ nét khi tỉnh đang đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI trong hoạt động quản lý, đồng thời tăng cường các biện pháp bảo đảm an ninh mạng; lực lượng chức năng trên địa bàn cũng đã phát hiện, xử lý một số trường hợp đăng tải, chia sẻ thông tin xấu, độc, sai sự thật trên mạng xã hội. Vì vậy, nâng cao bản lĩnh chính trị và năng lực nhận diện thông tin xấu độc cho cán bộ, đảng viên tỉnh Hưng Yên là yêu cầu thiết thực, cần được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với nhiệm vụ xây dựng Đảng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và chủ động thích ứng với những biến đổi nhanh chóng của môi trường thông tin trong thời đại AI.

Những thách thức mới đối với bản lĩnh chính trị và năng lực nhận diện thông tin xấu độc trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và công nghệ giả mạo kỹ thuật số

Nếu trước đây, việc nhận diện một thông tin sai lệch phần nào có thể dựa vào quan sát hình ảnh, giọng nói, cách thể hiện hoặc kinh nghiệm tiếp nhận thông tin, thì hiện nay những dấu hiệu này không còn đủ tin cậy trong nhiều trường hợp. Công nghệ Deepfake có thể tạo ra hình ảnh, video, giọng nói có độ tương đồng cao với người thật, khiến một nội dung hoàn toàn không có thật vẫn có thể tạo cảm giác đáng tin đối với người xem. Điều này đặt ra yêu cầu mới đối với cán bộ, đảng viên trong tiếp nhận thông tin trên không gian mạng. Không thể chỉ dựa vào những gì mắt thấy, tai nghe, mà cần xem xét nguồn phát hành, bối cảnh, thời điểm, tính nhất quán của thông tin và đối chiếu với các nguồn chính thống trước khi tin hoặc chia sẻ.

Hiện nay, tốc độ và quy mô tạo lập, phát tán thông tin bằng AI đang làm cho việc kiểm chứng, đính chính trở nên khó khăn hơn. Với các công cụ AI tạo sinh, một nội dung sai lệch có thể được tạo ra nhanh chóng, đồng thời biến đổi thành nhiều hình thức khác nhau như bài viết, hình ảnh, video, âm thanh và được phát tán trên nhiều nền tảng. Khi một thông tin được lặp lại với tần suất cao, xuất hiện ở nhiều tài khoản hoặc được trình bày dưới nhiều dạng khác nhau, người tiếp nhận rất dễ hình thành cảm giác rằng đó là thông tin phổ biến và có cơ sở. Trong khi đó, việc xác minh và đưa ra thông tin chính xác thường cần nhiều thời gian hơn. Khoảng cách về tốc độ này khiến cán bộ, đảng viên nếu không thận trọng rất dễ tiếp nhận thông tin khi chưa được kiểm chứng, thậm chí vô tình trở thành người tiếp tục lan truyền thông tin sai lệch.

Khả năng cá nhân hóa nội dung của các nền tảng số làm cho hoạt động thao túng thông tin có thể hướng đến từng nhóm, từng đối tượng cụ thể. Thông qua việc phân tích hành vi, mối quan tâm và lịch sử tương tác của người sử dụng, các thuật toán có thể lựa chọn và đề xuất những nội dung phù hợp với sở thích hoặc quan điểm mà người đó thường quan tâm. Đây là điều đáng lưu ý bởi thông tin xuyên tạc không nhất thiết phải tác động đến tất cả mọi người theo cùng một cách; nó có thể được điều chỉnh để đánh vào những băn khoăn, định kiến hoặc vấn đề mà từng người đang quan tâm. Đối với cán bộ, đảng viên, nếu chỉ tiếp nhận những thông tin phù hợp với suy nghĩ có sẵn mà ít kiểm chứng từ các nguồn khác nhau, khả năng nhìn nhận vấn đề một cách đầy đủ, khách quan sẽ bị hạn chế. Vì vậy, bản lĩnh chính trị trong môi trường số không chỉ thể hiện ở thái độ kiên định mà còn ở khả năng chủ động kiểm chứng và nhìn nhận thông tin từ nhiều chiều.

Việc giả mạo hình ảnh, video, giọng nói của cán bộ, lãnh đạo có thể tạo ra những tác động trực tiếp đến nhận thức và tâm lý của người tiếp nhận. Khác với những tin đồn hoặc thông tin xuyên tạc chỉ dựa trên lời kể, các sản phẩm giả mạo bằng công nghệ số thường được xây dựng như một bằng chứng với hình ảnh, âm thanh và tình huống cụ thể, khiến người xem khó nhận ra ngay sự giả tạo. Nếu những nội dung này liên quan đến phát ngôn, chủ trương, chính sách hoặc những vấn đề nhạy cảm, chúng có thể gây hoài nghi, làm sai lệch cách hiểu về sự việc và ảnh hưởng đến niềm tin của cán bộ, đảng viên. Đáng chú ý, chỉ cần một nội dung giả mạo được chia sẻ rộng rãi trong thời gian ngắn cũng có thể tạo ra những phản ứng mà việc đính chính sau đó khó khắc phục hoàn toàn. Đây là thách thức mới đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và giữ gìn sự thống nhất trong nhận thức, hành động từ cơ sở.

Sự gia tăng của thông tin giả và nội dung bị làm giả tinh vi còn có thể dẫn đến tâm lý hoài nghi, khó phân biệt đâu là thông tin đáng tin cậy. Khi thường xuyên phải đối diện với những nội dung thật – giả đan xen, người tiếp nhận không chỉ có nguy cơ tin vào thông tin sai mà còn có thể hình thành tâm lý nghi ngờ cả những thông tin đúng và nguồn cung cấp thông tin chính thống. Đối với cán bộ, đảng viên, nếu không có phương pháp tiếp nhận và kiểm chứng phù hợp, trạng thái này dễ dẫn đến sự dao động trước những vấn đề phức tạp, nhất là khi thông tin liên quan đến những vấn đề được dư luận quan tâm. Do đó, trước sự phát triển nhanh của AI và công nghệ giả mạo kỹ thuật số, bản lĩnh chính trị cần được thể hiện đồng thời qua khả năng giữ vững quan điểm, bình tĩnh trước thông tin chưa rõ nguồn gốc và chủ động kiểm chứng trước khi đưa ra nhận định hoặc hành động.

Thực trạng bản lĩnh chính trị và năng lực nhận diện thông tin của cán bộ, đảng viên tỉnh hưng yên hiện nay

Hưng Yên hiện có một đội ngũ cán bộ, đảng viên đông đảo, hoạt động trong nhiều lĩnh vực và trực tiếp tham gia lãnh đạo, quản lý, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội ở địa phương. Sau khi hợp nhất tỉnh Hưng Yên và tỉnh Thái Bình, Đảng bộ tỉnh Hưng Yên có 108 tổ chức đảng trực thuộc với 182.441 đảng viên. Quy mô tổ chức và số lượng đảng viên lớn đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng đội ngũ, trong đó có bản lĩnh chính trị và khả năng tiếp nhận, xử lý thông tin trong điều kiện môi trường thông tin thay đổi nhanh chóng.

Những kết quả đạt được

Trước hết, có thể thấy công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên trên địa bàn tỉnh tiếp tục được quan tâm. Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh tại Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I nhiệm kỳ 2025-2030 đánh giá công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng được triển khai toàn diện; năng lực, hiệu quả, vai trò lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và chất lượng đảng viên được nâng lên; kỷ cương, kỷ luật và các nguyên tắc tổ chức của Đảng được giữ vững. Đây là cơ sở quan trọng để đội ngũ cán bộ, đảng viên thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện tỉnh vừa hợp nhất, địa bàn rộng hơn, yêu cầu quản lý và điều hành ở cơ sở có nhiều thay đổi.

Bản lĩnh chính trị còn được thể hiện ở việc cán bộ, đảng viên ngày càng quan tâm hơn đến các vấn đề chính trị, tư tưởng của Đảng và đất nước. Trong quá trình chuẩn bị Đại hội XIV của Đảng, Hưng Yên ghi nhận trên 119.000 lượt ý kiến của cán bộ, đảng viên và Nhân dân tham gia góp ý dự thảo Văn kiện Đại hội XIV trong khoảng thời gian từ ngày 15/10 đến 15/11/2025. Con số này chưa phản ánh trực tiếp bản lĩnh chính trị của từng cá nhân, nhưng cho thấy mức độ quan tâm và tham gia của cán bộ, đảng viên đối với những vấn đề chính trị quan trọng. Đây cũng là một biểu hiện của trách nhiệm chính trị khi tham gia vào quá trình xây dựng chủ trương, đường lối của Đảng.

Cùng với đó, việc giáo dục, bồi dưỡng lý luận chính trị và cập nhật kiến thức mới cho cán bộ, đảng viên tiếp tục được tỉnh quan tâm. Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh tổ chức 145 lớp đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho hơn 18.700 học viên. Việc duy trì hoạt động đào tạo, bồi dưỡng với quy mô như vậy cho thấy công tác xây dựng, trau dồi bản lĩnh chính trị không chỉ được xem là nhiệm vụ nhất thời mà được đặt trong quá trình thường xuyên, liên tục. Nội dung này càng có ý nghĩa trong bối cảnh cán bộ, đảng viên phải tiếp nhận ngày càng nhiều thông tin trên môi trường số và cần có nền tảng lý luận, chính trị để phân biệt giữa những thông tin khác nhau về cùng một vấn đề.

Một biểu hiện khác đáng ghi nhận là cán bộ, đảng viên đã tham gia ngày càng rõ hơn vào hoạt động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng. Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ V, năm 2026 tại Hưng Yên thu hút gần 4.000 tác phẩm dự thi với sự tham gia của cán bộ, đảng viên, lực lượng vũ trang, giáo viên, đoàn viên, hội viên và các tầng lớp Nhân dân. Số lượng tác phẩm không phải là căn cứ để khẳng định tất cả người tham gia đều có năng lực nhận diện thông tin tốt, nhưng là một chỉ dấu cho thấy ngày càng có nhiều cán bộ, đảng viên tham gia nhận diện, phản bác thông tin xấu độc. Qua đó thể hiện rõ hơn trách nhiệm của các lực lượng trong hệ thống chính trị trước những tác động của môi trường thông tin số.

Đối với năng lực nắm bắt và xử lý thông tin, tỉnh cũng đã từng bước hình thành các lực lượng hỗ trợ công tác này từ cơ sở. Sáu tháng đầu năm 2026, hoạt động của Ban Chỉ đạo 35 Tỉnh ủy Hưng Yên, Ban Công tác 35 ở cơ sở tiếp tục được duy trì; đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên và cộng tác viên dư luận xã hội tham gia cung cấp thông tin, nắm bắt tình hình, định hướng tư tưởng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trên không gian mạng. Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cũng được chuyển theo hướng kết hợp giữa nắm bắt dư luận, dự báo tình hình, định hướng thông tin và lan tỏa thông tin tích cực. Điều đó cho thấy năng lực nhận diện và xử lý thông tin đang được đặt trong một cơ chế tổ chức tương đối cụ thể, thay vì chỉ phụ thuộc vào sự chủ động của từng cá nhân.

Một số hạn chế

Bên cạnh những kết quả đạt được, năng lực nhận diện và xử lý thông tin của cán bộ, đảng viên trong tỉnh vẫn chưa đồng đều. Đây là vấn đề cần được nhìn nhận thẳng thắn, bởi môi trường thông tin hiện nay đã thay đổi rất nhanh, trong khi khả năng thích ứng của mỗi người không giống nhau.

Đáng chú ý, Công an tỉnh Hưng Yên đã chỉ rõ một số hạn chế trong việc cán bộ, đảng viên sử dụng Internet và mạng xã hội. Theo đó, trên địa bàn tỉnh vẫn còn cán bộ, đảng viên chưa nắm rõ và đầy đủ các quy định khi tham gia mạng xã hội; một bộ phận chưa thường xuyên sử dụng mạng xã hội để tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và lan tỏa những thông tin tích cực. Một số cán bộ, đảng viên còn thờ ơ, ít hoặc không thể hiện chính kiến trước những vấn đề được dư luận quan tâm, kể cả khi gặp thông tin sai; khả năng phản bác thông tin xấu, độc, các quan điểm sai trái, thù địch còn hạn chế; một số ít còn chia sẻ những bài viết chưa được kiểm chứng, thông tin giả, sai sự thật.

Những biểu hiện trên cho thấy hạn chế hiện nay không chỉ nằm ở việc không biết thông tin nào là giả, mà còn nằm ở cả quá trình tiếp nhận và xử lý thông tin. Có trường hợp chưa kiểm tra nguồn trước khi chia sẻ; có trường hợp nhận biết thông tin có vấn đề nhưng chưa chủ động thể hiện chính kiến; cũng có trường hợp chưa đủ khả năng phân tích để phản bác một nội dung xuyên tạc. Điều này đặc biệt đáng lưu ý khi các thông tin sai lệch hiện nay không chỉ tồn tại dưới dạng bài viết mà có thể xuất hiện dưới dạng hình ảnh, video, âm thanh hoặc các nội dung được tạo dựng bằng công nghệ AI.

Một hạn chế khác là năng lực nhận diện thông tin chưa đồng đều giữa các nhóm cán bộ, đảng viên. Trong thực tế, người thường xuyên sử dụng môi trường số có thể nhanh chóng tiếp cận nhiều nguồn thông tin, nhưng việc tiếp cận nhiều không đồng nghĩa với khả năng đánh giá thông tin chính xác. Ngược lại, người ít sử dụng mạng xã hội có thể ít tiếp xúc với thông tin xấu độc nhưng cũng có thể gặp khó khăn khi cần xác định nguồn tin, kiểm tra hình ảnh, video hoặc nhận biết nội dung đã bị chỉnh sửa. Vì vậy, nếu chỉ dựa vào mức độ sử dụng công nghệ để đánh giá năng lực nhận diện thông tin thì chưa đầy đủ.

Ở một góc độ khác, bản lĩnh chính trị và kỹ năng nhận diện thông tin hiện chưa phải lúc nào cũng đi cùng nhau. Một cán bộ, đảng viên có lập trường chính trị vững vàng vẫn có thể gặp khó khăn khi kiểm chứng một video hoặc đoạn ghi âm được làm giả tinh vi; ngược lại, một người có kỹ năng sử dụng công nghệ nhưng thiếu kiến thức chính trị và khả năng phân tích có thể khó nhận ra mục đích xuyên tạc được ẩn sau một nội dung được trình bày khá hấp dẫn. Đây chính là khoảng trống cần được quan tâm trong bối cảnh AI tạo sinh và công nghệ giả mạo kỹ thuật số phát triển nhanh.

Nguyên nhân của những hạn chế

Trước hết, một nguyên nhân quan trọng là môi trường thông tin thay đổi nhanh hơn so với quá trình hình thành và cập nhật kỹ năng của người sử dụng. Sự phát triển của mạng xã hội đã làm cho mỗi cán bộ, đảng viên vừa là người tiếp nhận, vừa có thể trở thành người chia sẻ thông tin. Trong khi đó, AI tạo sinh đang tiếp tục làm thay đổi cách thức tạo lập nội dung, khiến việc phân biệt thật – giả không còn có thể chỉ dựa vào những dấu hiệu dễ nhận thấy như trước.

Bên cạnh đó, việc giáo dục chính trị, tư tưởng và việc trang bị kỹ năng nhận diện, kiểm chứng thông tin chưa phải lúc nào cũng được kết hợp chặt chẽ. Bồi dưỡng lý luận chính trị giúp cán bộ, đảng viên có cơ sở để hiểu và đánh giá những vấn đề chính trị, nhưng trong môi trường số còn cần thêm những kỹ năng cụ thể như xác định nguồn tin, đối chiếu nhiều nguồn, kiểm tra hình ảnh, video, âm thanh, nhận biết tài khoản giả mạo và đánh giá mục đích của người tạo hoặc phát tán thông tin. Nếu thiếu một trong hai mặt này, khả năng xử lý thông tin vẫn có thể gặp hạn chế.

Một nguyên nhân khác là việc sử dụng mạng xã hội của cán bộ, đảng viên ở một số nơi còn mang tính cá nhân nhiều hơn là một hoạt động gắn với trách nhiệm chính trị. Khi coi mạng xã hội đơn thuần là nơi đọc tin, giải trí hoặc trao đổi cá nhân, người sử dụng dễ hình thành thói quen tiếp nhận nhanh, phản ứng nhanh và chia sẻ nhanh. Trong khi đó, đối với cán bộ, đảng viên, mỗi hành vi tiếp nhận, bình luận hoặc chia sẻ thông tin trên không gian mạng đều có thể tác động đến người khác, nhất là khi thông tin liên quan đến chủ trương, chính sách hoặc những vấn đề đang được dư luận quan tâm.

Ngoài ra, công tác nắm bắt dư luận và định hướng thông tin mặc dù đã được tỉnh quan tâm nhưng vẫn cần tiếp tục đổi mới để theo kịp sự thay đổi của môi trường số. Chính báo cáo của tỉnh cũng xác định yêu cầu phải nâng cao năng lực phân tích, dự báo, nắm bắt và xử lý thông tin, đồng thời tăng cường quản lý, giám sát thông tin trên mạng xã hội, chủ động đấu tranh, phản bác và đẩy lùi thông tin xấu độc. Điều đó cho thấy yêu cầu nâng cao năng lực xử lý thông tin không chỉ đặt ra đối với cá nhân cán bộ, đảng viên mà còn đối với cả cơ chế tổ chức, phương thức tuyên truyền và công tác định hướng thông tin của các cấp ủy, tổ chức đảng.

Một số giải pháp nâng cao bản lĩnh chính trị và năng lực nhận diện thông tin xấu độc cho cán bộ, đảng viên tỉnh hưng yên

Tiếp tục nâng cao bản lĩnh chính trị, ý thức trách nhiệm của cán bộ, đảng viên

Trước những thay đổi nhanh của môi trường thông tin, nâng cao bản lĩnh chính trị và ý thức trách nhiệm của cán bộ, đảng viên cần được xác định là nhiệm vụ thường xuyên. Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cần tiếp tục đổi mới về nội dung và phương thức, gắn việc học tập, quán triệt chủ trương, đường lối của Đảng với những vấn đề thực tiễn đang đặt ra, nhất là những vấn đề liên quan đến khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và công tác tư tưởng trong tình hình mới. Đối với Hưng Yên, nội dung giáo dục cần gắn với thực tiễn phát triển của tỉnh, giúp cán bộ, đảng viên hiểu đúng những chủ trương mới và có cơ sở để đánh giá các thông tin liên quan đến địa phương.

Cùng với nâng cao nhận thức, cần hình thành thói quen bình tĩnh trước thông tin chưa được kiểm chứng, kiểm tra nguồn trước khi tin và cân nhắc trước khi chia sẻ. Mỗi cán bộ, đảng viên cần ý thức rằng một lượt chia sẻ hoặc một bình luận trên mạng xã hội cũng có thể tác động đến nhận thức của người khác. Vì vậy, bản lĩnh chính trị trong môi trường số không chỉ thể hiện ở việc có chính kiến mà còn ở khả năng giữ được sự tỉnh táo, không bị dẫn dắt bởi những thông tin mang tính kích động, xuyên tạc hoặc đánh vào cảm xúc. Đây là cơ sở để mỗi cán bộ, đảng viên chủ động thực hiện trách nhiệm của mình trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Trang bị kiến thức và kỹ năng nhận diện, kiểm chứng thông tin trên môi trường số

Cùng với bản lĩnh chính trị, cán bộ, đảng viên cần được trang bị những kỹ năng cơ bản để nhận diện và kiểm chứng thông tin trên môi trường số. Nội dung bồi dưỡng cần đi vào những tình huống cụ thể, giúp người học nhận biết các dạng thông tin giả, thông tin bị cắt ghép, xuyên tạc và những nội dung được tạo dựng hoặc chỉnh sửa bằng AI. Đặc biệt, cần lưu ý một số dấu hiệu thường gặp ở hình ảnh, âm thanh, video giả mạo như hình ảnh thiếu tự nhiên, chuyển động không đồng nhất, âm thanh và khẩu hình không khớp hoặc nội dung không phù hợp với bối cảnh thực tế.

Quan trọng hơn, cần hình thành một quy trình kiểm chứng thông tin đơn giản, dễ thực hiện. Trước một thông tin chưa rõ nguồn gốc, cán bộ, đảng viên cần kiểm tra nguồn đăng tải, thời điểm xuất hiện, tác giả, nội dung và bối cảnh, không chỉ dựa vào tiêu đề hoặc một đoạn thông tin được trích riêng. Những thông tin liên quan đến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, hoạt động của cơ quan, địa phương hoặc cán bộ lãnh đạo cần được đối chiếu với các nguồn chính thống trước khi đưa ra nhận định.

Việc bồi dưỡng kỹ năng cũng cần chuyển từ cung cấp kiến thức chung sang thực hành trên những tình huống gần với công việc và đời sống. Có thể tổ chức các buổi hướng dẫn ngắn, tình huống mô phỏng hoặc trao đổi trực tiếp về cách kiểm tra một hình ảnh, video, tài khoản hay đường dẫn cụ thể. Mục tiêu cuối cùng là hình thành một nguyên tắc ứng xử đơn giản nhưng cần thiết: chưa xác định được độ tin cậy thì chưa chia sẻ. Đây là kỹ năng thiết thực giúp cán bộ, đảng viên hạn chế vô tình tiếp tay cho thông tin sai lệch và nâng cao trách nhiệm khi tham gia môi trường mạng.

Xây dựng thói quen sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm

Nâng cao năng lực nhận diện thông tin chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng với việc hình thành thói quen sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm. Cán bộ, đảng viên cần thực hiện nghiêm các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về sử dụng Internet và mạng xã hội, nhất là những quy định liên quan đến phát ngôn, cung cấp và chia sẻ thông tin. Mỗi người cần nhận thức rõ rằng thông tin được đăng tải từ tài khoản cá nhân vẫn có thể tác động đến uy tín của cơ quan, đơn vị và ảnh hưởng đến nhận thức của người khác.

Trong thực tế, trước những vấn đề nhạy cảm hoặc thông tin đang gây tranh luận, cán bộ, đảng viên cần tránh bình luận, chia sẻ khi chưa nắm đầy đủ sự việc; không để cảm xúc hoặc tâm lý đám đông chi phối cách ứng xử trên mạng. Khi phát hiện thông tin chưa chính xác liên quan đến lĩnh vực, địa bàn mình công tác, cần ưu tiên sử dụng các nguồn chính thống để cung cấp thông tin đúng, thay vì tham gia tranh luận thiếu căn cứ.

Bên cạnh việc không chia sẻ thông tin sai lệch, cán bộ, đảng viên cần chủ động chia sẻ những thông tin chính thống, tích cực và thiết thực, nhất là các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, kết quả phát triển kinh tế - xã hội và những vấn đề người dân quan tâm. Tại cơ quan, đơn vị và cộng đồng, mỗi cán bộ, đảng viên cũng cần phát huy vai trò định hướng thông tin bằng cách giải thích rõ vấn đề trong phạm vi hiểu biết, hướng người dân và đồng nghiệp đến nguồn tin đáng tin cậy. Qua đó, việc sử dụng mạng xã hội trở thành một phần trong thực hiện trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, chứ không chỉ là hoạt động cá nhân.

Nâng cao chất lượng thông tin chính thống của tỉnh và cơ sở

Trong môi trường thông tin thay đổi nhanh, cung cấp thông tin chính thống kịp thời, chính xác và dễ tiếp cận là một trong những cách thiết thực để hạn chế thông tin sai lệch. Các cơ quan, đơn vị và chính quyền cơ sở cần chủ động nắm bắt những vấn đề cán bộ, đảng viên và người dân quan tâm để cung cấp thông tin đầy đủ, đúng thời điểm, nhất là đối với những vấn đề dễ phát sinh cách hiểu khác nhau. Khi thông tin chính thống được cung cấp sớm, rõ ràng và có căn cứ, sẽ hạn chế khoảng trống để thông tin thiếu chính xác, suy diễn hoặc xuyên tạc có cơ hội lan rộng.

Cùng với các kênh thông tin truyền thống, cần khai thác hiệu quả cổng thông tin điện tử, các nền tảng số và tài khoản mạng xã hội chính thống của tỉnh, cơ quan, đơn vị và địa phương. Nội dung thông tin không chỉ cần đúng mà còn phải dễ hiểu, ngắn gọn, phù hợp với cách tiếp nhận của người sử dụng mạng xã hội; đối với những vấn đề phức tạp, cần giải thích rõ căn cứ và bối cảnh để người dân có thể tự kiểm chứng.

Đặc biệt, khi xuất hiện thông tin sai lệch liên quan đến địa phương, cơ quan hoặc cán bộ, cơ quan có trách nhiệm cần nhanh chóng xác minh và cung cấp thông tin xác thực, tránh để thông tin không chính xác lan truyền trong thời gian dài. Việc chủ động thông tin cũng cần đi đôi với trách nhiệm giải trình, bảo đảm những nội dung được cung cấp có căn cứ và thống nhất giữa các kênh chính thức. Đây là yêu cầu cần được chú trọng trong quá trình chuyển đổi số ở Hưng Yên, qua đó tạo điều kiện để cán bộ, đảng viên và người dân tiếp cận thông tin chính xác ngay từ nguồn chính thống.

Phát huy vai trò của Ban Chỉ đạo 35 và các cơ quan tham mưu về công tác tư tưởng

Trong điều kiện thông tin trên không gian mạng thay đổi nhanh, Ban Chỉ đạo 35 các cấp và lực lượng tham gia cần tiếp tục nâng cao khả năng nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội và những vấn đề nổi lên trên môi trường mạng. Việc theo dõi không chỉ nhằm phát hiện thông tin sai trái, xuyên tạc mà còn giúp nhận biết sớm những vấn đề đang được cán bộ, đảng viên và người dân quan tâm để có phương án thông tin phù hợp, tránh để những thông tin chưa được kiểm chứng lan rộng.

Cùng với theo dõi, cần nâng cao khả năng phát hiện và đánh giá những nội dung có dấu hiệu sai lệch, cắt ghép, xuyên tạc hoặc giả mạo bằng công nghệ mới. Khi xuất hiện vấn đề phức tạp, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan trong xác minh, thống nhất nội dung và cung cấp thông tin chính xác; trường hợp cần thiết mới tổ chức đấu tranh, phản bác, bảo đảm đúng thông tin, đúng đối tượng và đúng mức độ. Cách làm này sẽ hạn chế tình trạng mỗi nơi xử lý một cách hoặc phản ứng khi thông tin đã lan truyền rộng.

Đặc biệt, phương thức hoạt động của Ban Chỉ đạo 35 và các lực lượng tham gia cần được điều chỉnh phù hợp với sự phát triển của AI. Bên cạnh con người, có thể từng bước ứng dụng các công cụ công nghệ phù hợp để hỗ trợ theo dõi xu hướng thông tin, phát hiện nội dung bất thường và tổng hợp dữ liệu phục vụ công tác nắm tình hình. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ; việc đánh giá, xác minh và quyết định cách xử lý vẫn cần dựa trên con người, căn cứ vào tính chính xác của thông tin và yêu cầu thực tiễn.

Phát huy vai trò của Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ

Với chức năng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của tỉnh, Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh cần tiếp tục cập nhật những vấn đề mới của môi trường thông tin vào nội dung giảng dạy phù hợp với từng chương trình, đối tượng. Bên cạnh kiến thức lý luận chính trị, cần giúp học viên nhận thức rõ hơn về những tác động của AI, thông tin giả, Deepfake và mạng xã hội đối với công tác lãnh đạo, quản lý và thực hiện nhiệm vụ ở cơ sở. Nội dung này không nhất thiết trở thành một chuyên đề riêng trong mọi chương trình, mà có thể được lồng ghép vào các bài giảng có liên quan để bảo đảm thiết thực, tránh nặng về lý thuyết.

Phương pháp giảng dạy cũng cần chú trọng những tình huống gần với công việc thực tế. Có thể đưa vào bài học các trường hợp thông tin bị cắt ghép, giả mạo hoặc xuyên tạc liên quan đến địa phương, cơ quan, đơn vị; hướng dẫn học viên thực hành kiểm tra nguồn, đối chiếu thông tin và xác định cách xử lý phù hợp. Qua đó, học viên không chỉ biết một thông tin có dấu hiệu sai lệch mà còn biết ứng xử như thế nào khi gặp thông tin đó trong công việc.

Đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý, việc rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống khi xuất hiện thông tin sai lệch tại địa phương, cơ quan, đơn vị càng cần được chú trọng. Người học cần biết khi nào cần xác minh, khi nào cần cung cấp thông tin, khi nào cần phối hợp với cơ quan chức năng và khi nào không nên phản ứng vội vàng. Qua đó, Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh có thể góp phần gắn kiến thức lý luận chính trị với những kỹ năng đang cần thiết trong thực tiễn, giúp cán bộ sau đào tạo có khả năng vận dụng tốt hơn khi thực hiện nhiệm vụ trong môi trường số.

Tăng cường trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu và kỷ luật phát ngôn

Cấp ủy và người đứng đầu cần thực hiện nghiêm các quy định của Đảng về trách nhiệm nêu gương, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, kỷ luật phát ngôn và những điều đảng viên không được làm. Đồng thời, tăng cường quản lý, giáo dục, nhắc nhở cán bộ, đảng viên trong việc sử dụng mạng xã hội, bảo đảm mỗi cá nhân có ý thức và trách nhiệm đối với những thông tin mình đăng tải, chia sẻ hoặc bình luận. Việc sử dụng mạng xã hội và chấp hành kỷ luật phát ngôn cần được đưa vào nội dung sinh hoạt phù hợp của cấp ủy, chi bộ và cơ quan, đơn vị; qua đó kịp thời trao đổi, định hướng và làm rõ những vấn đề mới phát sinh.

Đặc biệt, cán bộ lãnh đạo, quản lý, nhất là người đứng đầu, phải đề cao trách nhiệm nêu gương trong phát ngôn và sử dụng mạng xã hội. Sự gương mẫu, thận trọng và có trách nhiệm của người đứng đầu sẽ góp phần tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động, qua đó giữ vững kỷ luật, kỷ cương và nâng cao trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trên không gian mạng.

Trong thời đại số, không gian mạng đã trở thành một phần quan trọng của đời sống xã hội và cũng là nơi diễn ra ngày càng rõ nét cuộc đấu tranh về thông tin, nhận thức và niềm tin. Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo và các công nghệ giả mạo kỹ thuật số càng làm cho việc nhận diện, kiểm chứng và xử lý thông tin trở nên phức tạp hơn. Vì vậy, nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực nhận diện thông tin xấu, độc cho cán bộ, đảng viên không còn là yêu cầu mang tính trước mắt mà là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài. Mỗi cán bộ, đảng viên cần chủ động trang bị kiến thức, giữ vững lập trường, thận trọng trước thông tin chưa được kiểm chứng và có trách nhiệm với từng phát ngôn, từng hành động của mình trên không gian mạng. Cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu phải làm tốt công tác giáo dục, định hướng, quản lý và nêu gương; đồng thời kịp thời cung cấp thông tin chính thống, đấu tranh với những thông tin sai trái, xuyên tạc bằng thái độ bình tĩnh, có căn cứ và đúng quy định. Trước những biến đổi nhanh chóng của công nghệ, điều cần thiết không phải là né tránh không gian mạng, mà là hiểu đúng, sử dụng đúng và có trách nhiệm. Khi mỗi cán bộ, đảng viên giữ vững bản lĩnh chính trị, biết phân biệt đúng - sai, thật - giả và chủ động lan tỏa thông tin chính xác, tích cực, đó chính là cách thiết thực góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin của nhân dân và giữ vững sự ổn định trong xã hội trong kỷ nguyên số.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hưng Yên (2025), Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hưng Yên tại Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025–2030, Hưng Yên.
2. Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Hưng Yên, “Đoàn kết, thống nhất, quyết tâm xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị tỉnh Hưng Yên trong sạch, vững mạnh toàn diện”, 02/10/2025.
3. Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Hưng Yên (2025), “Hưng Yên: Những kết quả nổi bật trong công tác tuyên giáo và dân vận tháng 11/2025”, ngày 05/12/2025.
4. Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Hưng Yên (2026), Dấu ấn công tác tuyên giáo và dân vận tỉnh Hưng Yên 6 tháng đầu năm 2026, ngày 16/7/2026, Hưng Yên.
5. Công an tỉnh Hưng Yên (2025/2026), Trách nhiệm của cán bộ, đảng viên khi sử dụng Internet và mạng xã hội, Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Hưng Yên.
6. Công an tỉnh Hưng Yên (2026), Nhận diện thông tin xấu, độc trên mạng xã hội và trách nhiệm công dân, Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Hưng Yên.
7. Công an tỉnh Hưng Yên (2026), Cảnh giác trước thông tin xấu độc trên không gian mạng liên quan đến nhân sự Đại hội Đảng, Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Hưng Yên.
8. Ban Chỉ đạo 35 Đảng ủy các cơ quan Đảng tỉnh Hưng Yên (2026), Báo cáo kết quả công tác quý I và triển khai nhiệm vụ quý II năm 2026, Hội nghị giao ban công tác Ban Chỉ đạo 35, Hưng Yên.